Tarih ve Kültür
Pipo Dilinde Sade Anlatım Tartışması
Pipo ve tütün camiasının sözcük dağarcığının 19. yüzyıl argosundan bugünün kısaltmalı jargonuna nasıl değiştiği ve yeni terimlerin gerekliliği üzerine yürüyen tartışma.
Pipo dilinde sade anlatım tartışması, pipo ve tütün meraklılarının kendi aralarında kullandığı sözcük dağarcığının son yıllarda hızla genişlemesinden doğan bir eleştiri hattıdır. Tartışma, yüzyıllık teknik terimleri değil, ağırlıklı olarak forum yazışmalarında ve tanıtım metinlerinde son otuz kırk yılda türeyen sıfatları, kısaltmaları ve başka alanlardan ödünç alınan kavramları hedef alır. Terimlerin ayrıntılı dökümü için Pipo Terimleri Sözlüğü maddesine bakılabilir.
Eski Argo: 19. Yüzyılın Tütün Sözlüğü
Tütünün kendine özgü bir argo üretmesi yeni değildir. Cope Bros & Co'nun Liverpool'da 1870-1881 arasında çıkardığı Cope's Tobacco Plant, tütünle ilgili her konuyu derleyen bir süreli yayındı ve aktarıldığına göre 1880 tarihli bir sayısında argoyu doğrudan ele alan bir yazıya yer verdi. Argo sözlükleri tütünün karşılığı olarak snout, weed ve old rope gibi sözcükleri kaydeder; uzun saplı kil pipo ise halk ağzında yard of clay diye anılırdı. Terimlerin her zaman göründükleri anlama gelmediğinin örneği, John S. Farmer ile W. E. Henley'nin 1893 tarihli Slang and Its Analogues derlemesindeki "Her Majesty's Tobacco Pipe" maddesidir: deyimin pipoyla ilgisi yoktur, gümrükte el konulan tütünün yakıldığı fırını anlatır.
Aynı yüzyıl, terminolojiyi mizahla şişiren örnekler de üretti. Arthur Machen'in Leolinus Siluriensis takma adıyla 1884'te yayımladığı The Anatomy of Tobacco, Robert Burton'ın Anatomy of Melancholy eserine öykünerek pipo kullanmayı skolastik tanımlarla bölümlere ayırır; aktarıldığına göre pipoyu tek maddeden yapılmışsa "basit", birden çok maddeden yapılmışsa "bileşik" sayan sınıflandırma da bu kitaptandır. Halk ağzındaki adlandırmaların akademik dökümünü ise Katherine T. Kell, Journal of American Folklore dergisinde 1966'da çıkan "Folk Names for Tobacco" incelemesinde yapmıştır.
Yeni Terimler ve Kaynakları
Maddenin Devamı Uygulamada
ISPE'nin tamamı IPC hesabınla açılır.
İlgili Maddeler
Son güncelleme:
Kaynak: Pipedia, CC BY-SA lisansıyla uyarlanmıştır.