Peterson House Pipe: Bir Aşırı Boy Geleneği

Peterson House Pipe, Dublinli Kapp & Peterson'ın kataloglarında bir yüzyılı aşkın süredir görünen aşırı boy sistem pipolarının ortak adıdır. İngilizcede "ev piposu" anlamına gelen bu tabir katalog terimi değil, camianın kendi kullanımıdır; bir modeli değil, bir ölçü sınıfını anlatır. Adın nereden geldiği kesin olarak belgelenmiş değildir: yaygın açıklama, bu pipoların cepte taşınıp gün içinde kullanılamayacak kadar iri olması ve dolayısıyla evde içilmesidir; kimi kaynaklar ise adı uzun ağızlıklı ev tipi pipo geleneğine bağlar.

Katalog kayıtlarındaki kökeni

Peterson kataloglarında aşırı boy sistem pipoları 1896'ya kadar geri gider. 1896 ve 1906 listelerinde bu pipolar "Extra Large Size" başlığıyla verilmiş, sonraki kataloglarda ise "oversize" karşılığı olan O ön ekiyle numaralandırılmıştır. Bu ilk kuşak üç şekilden oluşur: O1, O2 ve O3. Kayıtlara göre en irisi O2, en küçüğü O3'tür; koleksiyon piyasasında en sık rastlanan da O2'dir. O1'in Charles Peterson'ın kendi tercih ettiği şekil olduğu, bir örneğinin kızı Isolde'nin elinde kaldığı ve 1990'ların başında mirasçılarınca firmaya bağışlandığı aktarılır.

Bu şekiller, 1980'lerin sonunda El Yapımı Sistem (Hand Made System) serisi çıkana kadar Peterson'ın en büyük sistem pipoları olarak kaldı. Katalog izleri 1922 tarihli geçici fiyat listesinde kesilir; buna karşın İrlanda Serbest Devleti dönemine (1922-1937) ait çok sayıda örnek belgelenmiştir.

Sistem mantığı ve yapı

House Pipe'ları sıradan büyük pipolardan ayıran şey, Peterson'ın 1890 tarihli patentine dayanan sistem düzenidir: sapın ve geçiş bölgesinin içine oyulan nem haznesi ve yükseltilmiş duman deliği, yoğuşan nemi ağıza ulaşmadan toplar. Buna kademeli delikli ağızlık ve dumanı damağa yönlendiren P-Lip ağız yapısı eşlik eder. Serinin ayrıntıları için pipo filtreleri ve sistemleri maddesine bakılabilir.

Günümüz House Pipe serisi iki şekle indirgenmiştir: düz ve bükümlü billiard. Her ikisi de derin hazneleri, kalın et payı ve gümüş bilezikleriyle tanınır; gümüş kapaklı ("silver cap") çeşitleri de vardır. Yüzeyler düz cilalı, kumlanmış ve rustik seçenekler ile terracotta, oak, ebony gibi renk tonlarını kapsar; bu ayrımlar için yüzey işlemleri maddesine bakılabilir.

Bonds of Oxford Street siparişi

Şekil dağarcığının yanında, tek bir satıcı için yapılan özel siparişler de House Pipe ölçüsünün geç dönemdeki karşılığını gösterir. Bunların en çok anılanı, Londra'daki Bonds of Oxford Street'in siparişi üzerine hazırlanan tam bükümlü klasik bir dev pipodur; anlatılana göre 1990'ların başına tarihlenir. Damgalı gümüş bileziğiyle sunulan bu pipo hem düz cilalı hem rustik yüzeyde, konik ya da eyer ağızlıkla istenebiliyordu. Aktarılan ölçüleri yaklaşık 17 santimetre boy, 6,1 santimetre kâse yüksekliği, 5,5 santimetre hazne derinliği ve 2,1 santimetre iç hazne çapıdır; bu ölçüler bağımsız bir kayıtla teyit edilebilmiş değildir. Markanın genel çerçevesi için İrlanda pipo markaları dizini maddesine bakılabilir.