Peterson Mark Twain: Özgün Pipo ve Yeni Koleksiyon
Peterson Mark Twain, İrlandalı Peterson markasının, Samuel Langhorne Clemens'in (1835-1910) kullandığı bir pipodan ölçü alarak geliştirdiği seridir. Serinin çekirdeğinde tek bir nesne vardır: Missouri'nin Hannibal kasabasındaki Mark Twain Boyhood Home & Museum koleksiyonunda bulunan, uzun kullanımdan haznesi incelmiş bir Peterson.
Müzedeki pipo
Twain'in bu markayla nasıl tanıştığı kesin olarak bilinmez. Marka tarihi üzerine çalışanlar, yazarın 1897 sonundan 1899 ilkbaharına uzanan Viyana ikametini olası bir başlangıç sayar; o yıllarda şehrin tütüncülerinde İrlanda yapımı patentli pipolar bulunuyordu. Twain'i patentli bir Peterson'la gösteren fotoğraflar da yüzyıl dönümünün hemen sonrasına tarihlendirilir. Müzedeki örneğin gümüş bileziğindeki damgaların 1896 yılını verdiği aktarılır; bu okuma pipo camiasının kaynaklarına dayanır, müze ya da üretici yayınlarında doğrulanmış değildir. Gövde biçimi ise markanın erken dönem kataloglarında 14 numarayla listelenen ve 1900'lerin başında üretimden kaldırılan şekle bağlanır.
Piponun bugün en çok konuşulan yanı yıpranmışlığıdır: hazne duvarları uzun kullanım boyunca incelmiştir. Bu durum, nesnenin sergilik bir hediye değil, gerçekten tüketilmiş bir kullanım eşyası olduğunu gösterir.
Ölçünün alınması ve sayılı üretimler
Anlatılana göre süreç Dublin'de başladı: fabrikada Twain'i pipoyla gösteren eski bir fotoğraf fark edildi ve gümüş bilezikteki damgalardan piponun kendi ürünü olduğu anlaşılınca müzeyle temas kuruldu. Bu anlatı tek bir kaynak zincirine dayanır. Şekil uzun süredir üretim dışı olduğundan yeni ölçülere ihtiyaç vardı; Hannibal basınının arşiv kayıtlarına göre Dublin'den gelen bir teknik uzman pipoyu yerinde ölçtü ve damgaları inceledi.
Tarihler konusunda kaynaklar örtüşmez. Bir aktarımda ilk sayılı üretim 1980'de 1'den 400'e, ikincisi ertesi yıl 1'den 1000'e numaralanmıştır; marka tarihi üzerine çalışan başka bir kaynak ise 400 adetlik sınırlı sürümü doğrudan 1981'e yerleştirir. 1983'ten 1989 dolaylarına kadar numarasız örnekler üretildi; bunun bilinen istisnası, Hannibal kayıtlarının yazarın doğumunun 150. yılıyla ilişkilendirdiği 1985 tarihli altın sürümdür. Bileziğinde 1998 damgası taşıyan örneklerden söz edilmesi üretimin sonraki yıllarda da sürdüğüne işaret eder; bu ayrıntı bağımsız bir kayıtla doğrulanamamıştır.
Seri pipolar iri, tam bükümlü (full bent) bir gövde, P-lip biçimli konik ağızlık ve damgalı gümüş bilezikle tanınır; smooth, sandblast ve rustik yüzeylerde sunulmuştur. Koleksiyoncular seri üretimi müzedeki pipoyla yan yana koyduğunda iki ayrıma dikkat çeker: özgün haznenin hattı elmaya (apple) daha yakındır; seri pipolarda ağızlıkla gövde birleşiminde aşınma payı için bırakılan boşluk ise özgün örnekte yoktur. Bir başka ayrıntı, bu modellerin markanın System düzeneğinin ayırt edici parçası olan geçme uzantısını (tenon extension) taşımamasıdır.
2010 Mark Twain Collection
Yazarın ölümünün yüzüncü yılında Peterson iki pipoluk kutulu bir set çıkardı. Setin ilki 1980'lerin bükümlü P-lip modelini izler. İkincisi, fishtail ağızlıklı düz bir poker olup Huckleberry Finn'in romandaki mısır koçanı piposuna göndermedir; bu ikinci pipo System düzeneğine sahip değildir. Set smooth, sandblast ve rustik yüzeylerde sunuldu; kaynaklarda dördüncü seçenek olarak abanoz siyahı (ebony) da anılır, ancak satıcı kayıtlarında yalnızca ilk üç yüzey doğrulanabilmiştir. Yeni bükümlü model de iri ölçülüdür; smooth yüzeyin parlak renklendirmesinin koleksiyoncuların bir bölümü arasında tartışıldığı aktarılır.