Almanya'da Üretilen Vintage Dunhill Tütünleri
Almanya'da üretilen vintage Dunhill tütünleri, koleksiyoncuların eski kutuları elden geçirirken ara sıra karşılaştığı bir tuhaflıktır: Londra'yla özdeşleşmiş bir markanın kutusunun altında "Hergestellt in Deutschland", yani "Almanya'da üretilmiştir" ibaresi yer alır. Bu kutular taklit değildir; Dunhill tütün harmanları uzun bir dönem boyunca Almanya'da, lisans altında da üretilmiştir.
Lisansı taşıyan firma: Joh. Wilh. von Eicken
Üretimi üstlenen kuruluş, kökleri 1770'e uzanan Joh. Wilh. von Eicken'dir. Johann Wilhelm von Eicken tütün işine Mülheim an der Ruhr'da başlamış, firma 1886'da, Hamburg'un gümrük bölgesine katılmasının arifesinde bu şehirde bir tütün fabrikası satın almıştır. Dunhill lisansının arkasındaki mantık da benzer bir gümrük hesabına dayanır. İkinci Dünya Savaşı'nda üretim tesisleri ve aile konutu 1943 hava saldırılarında yıkıldı; firma tütün üretimine ancak 1948'de, resmî izinle geri dönebildi. Merkezini 1982'de Lübeck'e taşıyan işletme bugün hâlâ aynı ailenin elindedir; yönetimde sekizinci kuşak vardır.
Lisans nasıl doğdu
Aktarılan bilgiye göre iki firma arasındaki ilk temas 1926'ya, lisans izni ise 1938'e uzanır. Gerekçe ticari sayılır: İngiltere'den getirilen tütün ithalat vergisine tabiydi, bu da ürünü Alman alıcı için pahalı kılıyordu. Tütünü Almanya'da ürettirmek bu kalemi ortadan kaldırıyordu. Sonraki yıllarda tablo daha da ağırlaştı. Nazi Almanyası modern tarihin ilk kapsamlı sigara karşıtı kampanyalarından birini yürütüyordu; tramvaylarda içme yasağı 1941'de altmış kadar şehre yayıldı ve aynı yıl tütün vergisi sert biçimde artırıldı. Kayıtlara göre 1938'de Dunhill'in Londra'daki vekil bürosu marka adlarını Almanya'da tescil ettirmek istemiş, seçtiği yerel temsilcinin Yahudi olduğu gerekçesiyle meslekten men edilmesiyle karşılaşmıştır. Savaş yıllarında yaprak tütün bulunamadığı için lisanslı üretimin fiilen durduğu belirtilir.
Kutuların tarihlenmesi ve lisansın sonu
Alman yapımı kutuların en bilinen ikisi Standard Mixture ve London Mixture'dır. Kutu altındaki Almanca ibarenin yanı sıra Alman vergi bandrolü ve kapaktaki arma tarihleme için ipucu verir: aktarıldığına göre Dunhill araştırmacısı John Loring'in ölçütlerinde, "merhum kral" göndermesi taşıyan VI. George arması 1954-1962 aralığına işaret eder. Lisanslı üretimin ne zaman bittiği kesin değildir; 1970'lerin ortasında özgün İngiliz kutularının Alman piyasasında kolayca bulunur hâle gelmesiyle birlikte sona erdiği anlatılır. Kayıtlara göre 1981'de harmanların üretimi Belfast'taki Murray, Sons & Co. firmasına geçtiğinde von Eicken sürümü çoktan tarihe karışmıştı.
Alman sürümlerin özgün Londra tariflerine ne kadar yakın olduğu tartışmalıdır. Üretici tarafında tarifin aslına yakın tutulduğu belirtilmiş, buna karşılık dönemin kimi Alman içicilerinin iki kutu arasında belirgin bir fark bulduğu aktarılmıştır. Bugün bu kutular içilmekten çok, Latakia ağırlıklı klasik İngiliz harmanı geleneğinin az bilinen bir yan koluna tanıklık eden belge parçaları sayılır. Dunhill adının çekiciliği nedeniyle markanın ürünlerinin geçmişte taklit edildiği de bilinir; pipo tarafındaki en tanınmış örnek için 1980'lerin sahte Dunhill'leri maddesine bakılabilir.