51 madde
Pipo Tütünü Yaprakları
Virginia'dan Latakia'ya tütün cinsleri, kesimler ve harman türleri.
#
- 19. Yüzyıl Pipo Harmanları: Tağşiş ve Tarif Kitapları
Viktorya dönemi ticaret el kitaplarının pipo tütünü tarifleri, çağın tağşiş sorunu ve bu sorunun doğurduğu ilk resmî denetim düzenlemeleri.
A
- A Tale of Two Latakias
Suriye ve Kıbrıs kökenli iki Latakia tipini karşılaştıran, G.L. Pease imzalı ve pipo camiasında klasikleşmiş deneme ile denemenin dayandığı olgular.
- Almanya'da Üretilen Vintage Dunhill Tütünleri
Kimi eski Dunhill tütün kutularının altında "Hergestellt in Deutschland" ibaresi bulunur. Bu kutular sahte değil, Hamburglu Joh. Wilh. von Eicken firmasının lisansla ürettiği Alman sürümlerdir.
- Aromatik Harmanlar
Tütüne vanilya, kiraz, karamel gibi tütün dışı tat ve kokuların eklendiği pipo tütünü ailesi. Dünya pipo tütünü satışının en büyük bölümünü oluşturduğu kabul edilir.
B
- Balkan Harmanı
Latakia ve şark tütünlerinin başrolde olduğu, adını efsanevi Balkan Sobranie karışımından alan harman ailesi. İngiliz harmanıyla arasındaki sınır pipo dünyasında hâlâ tartışılır.
- Bugünün Pipo Tütünü Piyasası
İnternetin açtığı erişim, kapanan harmancılar ve sıkılaşan düzenleme arasında pipo tütünü piyasasının bugünkü görünümü.
- Burley
Hava ile kurutulan, şekeri düşük ve nikotini yüksek Amerikan kökenli tütün cinsi. Aromaları çok iyi tutan yapısıyla aromatik harmanların ve Amerikan pipo geleneğinin temel yaprağı sayılır.
C
- Cavendish
Bir tütün cinsi değil; buhar, baskı ve fermantasyona dayanan bir işleme biçimi. Virginia veya Burley yaprağını yumuşak, tatlı ve koyu renkli bir harman bileşenine dönüştürür.
- Codger Harmanları (Amerikan Klasikleri)
Amerika Birleşik Devletleri'nde eczane ve market raflarıyla özdeşleşen, Burley temelli klasik pipo tütünlerinin ortak adıdır. Prince Albert, Carter Hall, Half and Half ve Captain Black ailenin en bilinen örnekleridir.
D
- Dark Fired Kentucky
Kapalı hangarlarda meşe ve Amerikan cevizi dumanıyla kurutulan, isli ve baharatlı karakterli koyu Amerikan tütün cinsi. Pipo harmanlarına güç ve duman tonu katan bir bileşen olarak kullanılır.
- Dunhill Cigars: Bir Pipo Markasının Puro Kolu
Londralı Alfred Dunhill firmasının Küba purosuyla kurduğu bağ yirminci yüzyıl başına uzanır. Kendi adını taşıyan puro serisi ise ancak 1980'lerin ortasında çıkmış ve on yılı doldurmadan kapanmıştır.
E
- Eski Pipo ve Tütün Kitaplarının Yeniden Basımı
Baskısı yüz yıl önce tükenmiş pipo ve tütün literatürünün talep üzerine baskı yöntemiyle yeniden dolaşıma girmesi; bu yeniden basımların hangi noktalarda güvenilir, hangilerinde temkinle karşılanması gerektiği.
- Eski Ticaret Basınında Pipo ve Tütün: Olgular ve Efsaneler
19. yüzyıl ortasından 20. yüzyılın ilk çeyreğine uzanan meslek dergileri, konsolosluk raporları ve sanayi ansiklopedilerinde kalan pipo kayıtları; bu külliyatın hangi bilgilerde güvenilir, hangilerinde temkinle okunması gerektiği.
İ
- İngiliz Harmanı (English Blend)
Latakia, şark tütünleri ve Virginia'nın oluşturduğu, dış aroma katılmadan hazırlanan klasik harman ailesi. İsli ve derin karakteriyle pipo dünyasının en köklü kategorisidir.
- İzmir Tütünü (Smyrna)
Ege bölgesinin küçük yapraklı, güneşte kurutulan şark tütünü. Yüksek şekeri ve düşük nikotiniyle harmanlarda yumuşatıcı ve tatlandırıcı çeşni sayılır.
J
- J. B. Priestley: Romancı ve Pipo Meraklısı
İngiliz romancı, oyun yazarı ve denemeci J. B. Priestley (1894-1984), pipoyu kamusal kimliğinin bir parçası hâline getirmiş ve tütün üzerine yazan ender edebiyatçılardan biri olmuştur. Bradford'daki arşivinde yetmişten fazla piposu korunur.
K
- Kongre Kütüphanesi Rehberlerinden Amerikan Pipo Üreticileri Dökümü
S. Paul Jung'un 1991'de derlediği, Kongre Kütüphanesi'ndeki şehir ve ticaret rehberlerine dayanan Amerikan pipo üreticisi ve dağıtımcısı dökümü. Yaklaşık 1860-1930 arasını kapsar.
L
- Lakeland Tarzı
Kuzeybatı İngiltere'nin Kendal kasabasında iki yüzyıldır sürdürülen, çiçeksi ve sabunumsu esanslarla üst aromalandırılmış pipo tütünü geleneği.
- Latakia
Güneşte kurutulduktan sonra aromatik odun ve çalı dumanıyla tütsülenen şark kökenli tütün. İsli, deri ve baharat tonlarıyla İngiliz harmanlarının imza bileşenidir.
N
- Navy Flake ve Rom Geleneği
Denizcilerin tütünü ip ve baskıyla sıkıştırıp rom ya da melasla nemlendirme alışkanlığından doğan, bugün navy flake adıyla anılan pres tütün geleneği.
Ö
- Öne Çıkan Şark Tütünü Harmanları
Şark (Oriental) yaprağının belirleyici olduğu pipo harmanlarına toplu bir bakış: Latakia'sız ve Latakia'lı iki ana kol, bu kolların tanınmış örnekleri ve üretimden kalkan adların bıraktığı boşluk.
- Öne Çıkan Virginia Harmanları
Virginia yaprağını başrolde tutan klasik harmanların dökümü: saf Virginia'lardan Kentucky, Perique ve şark tütünüyle zenginleştirilmiş kollarına uzanan aile haritası.
P
- Perique
Louisiana'nın St. James bölgesinde, meşe fıçılarda kendi suyunda basınç altında fermente edilen nadir tütün. Biberli ve kuru meyvemsi karakteriyle harmanların 'karabiberi' sayılır.
- Peter Stokkebye: Pipo, Tütün ve Sigara Adamı
Odense'de 1882'de kurulan bir Danimarka tütün ailesinin üçüncü kuşak temsilcisi olan Peter Stokkebye'nin öyküsü. Pipo harmanları ve shag kesimli tütünleriyle tanınan harmancının, 1980'lerin başında tütünsüz 'Free' sigarasıyla girdiği başarısız girişim de bu maddede ele alınır.
- Pipo Doldurma ve Kullanım Tekniklerinin Kaynakları
Pipo doldurma ve kullanım tekniklerinin nasıl ortak bir sözlüğe dönüştüğünü, adı bilinen yöntemlerin kimlere mal edildiğini ve yarışma kullanıcılığının bu birikime etkisini ele alan madde.
- Pipo Haznesi Ölçüsü
Pipo haznesinin çapı ve derinliği, bir dolumda alınan tütünü, kullanımın süresini ve haznenin ısınma eğilimini belirler. Bu maddede ölçünün arkeolojik kökeni, tanımları ve neden bir standarda bağlanamadığı ele alınır.
- Pipo Koleksiyonculuğu: Merak mı, Meslek mi?
Pipo biriktirmenin hobiden uzmanlığa uzanan yolu: koleksiyonu yığından ayıran ölçüt, tarihin büyük toplayıcıları ve bu uğraşın hâlâ yerleşmiş bir adının bulunmayışı.
- Pipo Kullanıcılarının Hicivli Portreleri
Pipo kullanıcısını gülünç, dağınık ve abartılı bir tip olarak resmeden baskı geleneğinin Flaman taverna sahnelerinden Britanya karikatürünün altın çağına ve 19. yüzyıl taş baskısına uzanan seyri.
- Pipo Literatürünün Küreselleşmesi
Pipo ve tütün kitaplarının diller arasında dolaşımı: yüz yıla yakın çeviri trafiği, çok dilli klasikler, iki dilli müze ve atölye kitapları ve bu trafiğin eşitsiz yönü.
- Pipo Tütünü
Pipoda kullanılmak üzere hazırlanan tütünün sigara tütününden farkı, harmanı kuran temel yaprak cinsleri, işleme aşamaları ve piyasada karşılaşılan kesim biçimleri.
- Pipo Tütünü Tadımı: Daha Disiplinli Olmalı mıyız?
Fred J. Hanna'nın pipo tütünü tadımını şarap tadımının yöntemiyle karşılaştıran yazısı; tadı belirleyen değişkenlerin tütün, pipo ve kullanıcı başlıkları altında toplanması.
- Pipo Tütünü Uygulamaları için XML Standartları
Çözmeye çalıştığı sorun tanıdıktır: mahzendeki kavanozların listesi, bir koleksiyonun ölçü künyeleri ya da yüzlerce kullanım notu, kullanılan program bırakıldığında ya da desteği kesildiğinde erişilemez hâle gelebilir.
- Pipo ve Tütün Kitaplarında Yayıncılığın Değişimi: Vanity Press, Talep Üzerine Baskı ve Kendi Yayını
Yirminci yüzyıl ortasında büyük yayınevlerinin kataloğunda yer bulan pipo ve tütün literatürünün, son elli yılda yazarın kendi olanaklarıyla bastırdığı kitaplara dönüşmesi ve bunun okur ile araştırmacı için sonuçları.
- Pipo ve Tütün Uzmanlığı: Kim Uzman Sayılır?
Ben Rapaport'un Şubat 2023 tarihli denemesi, pipo ve tütün alanında 'uzman' sıfatının kime ve hangi ölçüte göre verildiğini soruşturur. Tanıtım dilindeki adsız uzmanlarla camianın adıyla andığı birkaç ismi karşı karşıya getirir.
- Pipolu Bastonlar (Gadget Stick)
Sapında ya da gövdesinde pipo, tütün, enfiye veya kibrit gizleyen çok işlevli bastonlar. 19. yüzyıl Avrupa'sının unutulmuş aksesuarı, bugün koleksiyon konusudur.
- Pres Tütünler ve Flake Piposu Kavramı
Pres tütünler, yaprakların uzun süre basınç altında tutulup kalıplanmasıyla elde edilen biçimlerin ortak adıdır. Flake (dilim), plug (topak), navy cut, rope (halat) ve coin bu ailenin üyeleridir; biçimlerin ayrıntılı dökümü tütün kesimleri maddesinde bulunur.
S
- SeaSmoke Pipes
Wisconsin'in Washburn kasabasında Eric Weaver'ın tek başına yürüttüğü, yılda birkaç düzine pipo veren küçük ölçekli Amerikan tezgâhı.
- Sigara Paketi Kartları ve Pipo Konulu Diziler
Sigara paketlerine sertleştirici olarak konan küçük mukavva kartların koleksiyon nesnesine dönüşmesi ve bu setler içinde pipoyu konu alan dizilerin yeri.
- Sos ve Aromalandırma (Casing & Topping)
Pipo tütününe tat ve koku kazandıran iki aşamalı işlem: yaprağın derinine işleyen sos (casing) ile paketlemeden hemen önce yüzeye uygulanan üst aroma (topping).
- Sot Weed ve Little Ladell: Unutulmuş İki Tütün Terimi
Sot weed, tütün bitkisine takılmış küçümseyici bir addı; little ladell ise pipo sözcüğü yerleşmeden önce aletin biçimini anlatan bir tarifti. İkisi de 16-18. yüzyıl metinlerinde kalmıştır.
Ş
- Şark Tütünü (Oriental)
Küçük yapraklı, güneşte kurutulan ve yüksek aromalı tütün cinslerinin ortak adı. İngiliz ve Balkan pipo harmanlarının temel çeşni tütünü sayılır.
T
- Tiffany & Company: Bir Gümüş Evinin Tütün Eşyaları
New York'un kuyumculuk ve gümüş evi Tiffany & Company, uzun yıllar 'fancy goods' başlığı altında tabaka, çakmak, kehribar ağızlık ve az sayıda pipo da sattı. Tescil kayıtları ve koleksiyon katalogları bu küçük kolun izini sürmeyi mümkün kılıyor.
- Tobacconist University
1996'da Jorge Armenteros'un kurduğu, tütün perakendeciliği ve ürün bilgisi üzerine çevrim içi eğitim ve sertifika veren Amerikan kuruluşu.
- Tütün Kesimleri
Pipo tütününün şerit, dilim, topak ve halat gibi satış biçimlerini tanımlayan kesimler, yanma hızından tat yoğunluğuna kadar kullanım deneyiminin hemen her yönünü etkiler.
- Tütün Kutusu, Kavanozu ve Tenekesi
Cepte taşınan boynuz kutulardan tütüncü rafındaki Delft kavanozlarına, Bohemya'nın figürlü kaplarından seri üretim cep tenekelerine uzanan bir aksesuar ailesinin tarihi. Bugün işlevini yitirmiş, koleksiyon alanına geçmiş nesneler.
- Tütün Kürleme Yöntemleri
Taze tütün yaprağını kullanılabilir hâle getiren dört temel kürleme yöntemini ve her birinin hangi tütün cinsiyle eşleştiğini anlatır.
- Tütün ve Pipo Sanayisi Tarihi İçin Araştırma Kaynakları
Amerika Birleşik Devletleri ve Britanya'da tütün ile pipo sanayisinin geçmişini belgeleyen arşivler, özel koleksiyonlar ve dijital belge kütüphaneleri; bunların araştırmacıya ne verdiği ve nerede yetersiz kaldığı.
- Tütünün Yıllandırılması (Mahzenleme)
Pipo tütününü hava almayan kaplarda yıllarca bekleterek tadının olgunlaşmasını sağlama pratiği. Özellikle Virginia ağırlıklı harmanlarda belirgin sonuç verir.
V
- Virginia
Dünyada en yaygın yetiştirilen pipo tütünü cinsi. Yüksek doğal şeker oranıyla tatlı, otsu ve narenciyemsi tatlar sunar; çoğu harmanın omurgasını oluşturur.
- Virginia-Perique (VaPer) Harmanı
Virginia tütününün az miktarda Louisiana kökenli Perique ile baharatlandırıldığı klasik harman ailesi; tatlı-ekşi dengesi ve yıllanmaya yatkınlığıyla bilinir.
Y
- Yenice Tütünü (Yenidje)
Osmanlı Rumelisi'nin Yenice kasabasının adını taşıyan, İskeçe havzasında yetişen şark yaprağı. Balkan Sobranie gibi harmanlarla ün kazanmış, bugün ayrı bir sınıf olarak piyasada bulunmayan bir tütün.