Navy Flake ve Rom Geleneği

Navy flake, tütünün gemide saklanabilmesi için sıkıştırılmasından doğmuş bir hazırlama geleneğinin bugünkü adıdır. Aynı geleneğin ürünleri sektörde "navy cut" ve "navy flake" adlarıyla anılır; bu adlandırma tek bir üreticiye ait olmadığı için piyasada birbirinden hayli farklı harmanlar aynı sıfatı taşıyabilir.

Gemideki Pratik Sorun

Yelkenli çağında tütünün baş düşmanı kuruluktu. Aylarca süren seferlerde serbest hâlde duran yaprak sertleşip toza dönüşüyor, üstelik ambarda gereğinden çok yer tutuyordu. Gemide bulunan malzemeyle üretilen çözüm basitti: yapraklar burularak ip ya da branda şeridiyle sımsıkı sarılıyor, ortaya çıkan tomar günlerce ağırlık altında bırakılıyordu. Sıkışan yaprak hem havayla daha az yüz yüze geliyor hem de küçücük bir bohçaya sığıyordu. Kullanılacak zaman tomarın ucundan ince bir dilim kesilir, bu dilim avuç içinde ufalanarak pipoya doldurulurdu; kesilen parça "twist" ya da "curly" adıyla anılırdı. Fabrikada blok hâlinde preslenip dilimlenen bugünkü pres tütünler bu el yordamının makineleşmiş devamıdır.

Tütünün Britanya donanmasında gemide dağıtılan kalemler arasında yer aldığı, denizcilik tarihine dair derlemelerde sık geçen bir bilgidir; ancak tayının hangi tarihten itibaren ve hangi ölçüde verildiğine dair rakamlar kaynaktan kaynağa değişir. Değişmeyen kısım uygulamadır: er, aldığı yaprağı kendi tomarına dönüştürür, gerektikçe dilim keserdi.