Pipo Haznesi Ölçüsü

Pipo haznesi ölçüsü, tütünün yandığı iç boşluğun çapı, derinliği ve bu ikisinin tanımladığı hacim üzerinden konuşulan bir başlıktır. Bir dolumda alınan tütün miktarını belirlediği için kullanımın süresi ve haznenin ısınma eğilimi de bu ölçüyle birlikte anılır. Buna karşılık pipo üretiminde bağlayıcı bir ölçü standardı yoktur: kataloglarda görülen milimetre değerleri her markanın kendi ölçeğine aittir. Ölçünün başlı başına bir tartışma başlığı hâline gelmesi de yenidir; konu, ağırlıklı olarak internet forumlarında büyümüştür.

Arkeolojinin Bıraktığı Ölçü

Hazne ölçüsünün en sağlam belgelendiği alan kil pipo arkeolojisidir. Erken örneklerin hazneleri küçüktür; bu küçüklük tütünün pahalı olmasına bağlanır. Tütün ucuzladıkça hazneler büyümüş, bu eğilim buluntuları tarihlendirmede ölçüt olarak kullanılmıştır. Aynı dönemde sap deliğinin çapı ters yönde ilerlemiş, 17. yüzyıl başlarındaki 9/64 inçlik (yaklaşık 3,6 mm) ölçü 18. yüzyıl sonunda 4/64 inçe (yaklaşık 1,6 mm) inmiştir. D. B. Whitehouse'un 1966'da yayımlanan, 1620-1850 arası Bristol pipolarının sap deliği çaplarını konu alan incelemesi bu literatürün bilinen örneklerindendir. Japon kiserusunda ise hazne, kıyılmış ince kizami tütününden ancak bir tutam alacak kadar küçük kalmasıyla bilinir. Briarın yaygınlaştığı dönemde hazne ölçüsü uzun süre müstakil bir inceleme konusu olmamıştır.