top of page
< Back

Schulte

Schulte, yirminci yüzyılın ortalarında Amerika Birleşik Devletleri'nin New Jersey eyaletinde faaliyet gösteren bir pipo ve tütün dükkânının, aynı zamanda bu dükkânın kendi damgasını taşıyan pipoların adıdır. Kurucusu Max M. Schulte, tezgâhın arkasında durup satış yapan bir esnaftan çok, gününün büyük bölümünü torna ve parlatma çarkı başında geçiren bir zanaatkâr olarak anılır. Ad zaman zaman "Shulte" biçiminde yanlış yazılır.

İki adres

İşletmenin bilinen ilk adresi Newark'ta 672 Springfield Avenue'dur. Bu adresi doğrulayan en sağlam belge, Schulte'nin 1960'ta başvurusunu yapıp 1964'te aldığı Amerikan patentinin künyesidir; başvuru sahibinin ikametgâhı orada aynı numarayla kayıtlıdır. Dükkân sonraki yıllarda aynı caddenin devamındaki Maplewood'a, 1628 Springfield Avenue'ya geçmiştir. Taşınmanın Newark'ın 1967'de yaşadığı toplumsal olaylarla bağlantılı olduğu anlatılır; bu bağlantı bağımsız kayıtlarla doğrulanabilmiş değildir.

Dükkânı bilenlerin ortak vurgusu, her iki adreste de işin merkezinde satış raflarının değil onarım tezgâhının durmasıdır; tezgâh müşterinin çalışmayı izleyebileceği bir yere kurulmuştu. İç düzene ilişkin daha ayrıntılı tarifler tek bir tanıklığa dayanır.

Pipolar ve tütünler

Schulte, rafındaki ithal markaların yanı sıra kendi yaptığı briyar pipoları da dükkânın adıyla satmıştır. Bu pipoların ağırlıklı olarak klasik biçimlerde olduğu, Schulte'nin dönemin Danimarka etkisine de erken tarihte açıldığı aktarılır. Kullandığı damgaların tam dökümü çıkarılabilmiş değildir.

İşin ikinci kolu tütündü; karıştırma dükkânın bodrum katında yapılırdı. Buradan çıkan ürünlerin en çok anılanı "Maritza"dır. Kaynaklar bunun bir Balkan harmanı mı yoksa tek başına satılan bir şark tütünü mü olduğunda ayrışır; ikisinde de ortak olan, tütünün sertliğiyle hatırlanmasıdır. Adın yazımı da kesin değildir.

Aile ve miras

Dükkânda ailenin başka üyeleri de çalıştı. Aktarılanlara göre onarımların ve harmanlama işinin çoğunu Max'in oğlu Barry Schulte üstlenmiş, Max ise ileri yaşlarında işi denetleyen konuma çekilmişti. Asıl mesleği öğretmenlik olan Howard Schulte ise atölyeye yarı zamanlı geliyordu. Kaynaklar Howard'ın Max'e yakınlık derecesinde çelişir: bir yerde oğlu, başka bir yerde yeğeni olarak geçer.

Atölyenin pipo tarihindeki dolaylı katkısı, orada yetişen bir isimden gelir. Hukukçuluktan emekli Jack H. Weinberger, kendi pipolarını yapmaya başlamadan önce ustalığı Schulte'nin tezgâhı başında seyrederek edinmiştir; JHW Pipes markasının arkasında bundan başka bir eğitim bulunmadığı belirtilir.

Max Schulte'nin patenti piponun kendisiyle değil, ona eşlik eden bir aksesuvarla ilgilidir: 4 Mayıs 1960'ta başvurusu yapılan ve 14 Temmuz 1964'te 3.140.782 numarayla tescillenen, yaylanan iki kolla pipoyu, puroyu ya da sigarayı kavrayan bir tutucu. Belgedeki çizimde bu kollar oturan bir kanguru siluetine benzetilmiştir. Dükkân bir süre sonra kapanmış, kapanış tarihi kayıtlara geçmemiştir.

bottom of page