Sparta Industries

Sparta Industries, Kuzey Karolina'nın Appalaş eteklerindeki Sparta kasabasında faaliyet gösteren bir pipo fabrikasıdır. Amerikan fabrika piposunun büyük bölümü seksen yılı aşkın süredir bu tesisten çıkar; şirket birkaç kez el değiştirmesine karşın üretim hep aynı kasabada kalmıştır. Bugün en çok Dr. Grabow markasıyla anılır.

Kasabaya Taşınan Bir Sanayi

Sparta'nın pipoyla tanışması, İkinci Dünya Savaşı'nın tedarik sıkıntısına bağlanır. Akdeniz havzasından gelen funda kökü (briar) sevkiyatı kesilince Amerikalı üreticiler ülke içinde kullanılabilir bir kök aramaya koyuldu ve arayış, yamaçları dağ defnesiyle kaplı Alleghany ilçesine uzandı. Lavietes ailesi, D&P Pipe Works adıyla kurduğu işletmenin bitirme atölyesini 1944 baharında kasabanın hemen dışında açtı. Dönemin yerel basınına göre tesis, altmış beş çalışanla haftada on bini aşan pipo çıkarıyor, kadronun kısa sürede iki katına ulaşması bekleniyordu.

Yerel kökten üretilen Spartan pipoları süssüz, kalın gövdeli parçalardı; akçaağaç ağızlıkla ve askerî geçme (military mount) bağlantıyla tamamlanıyorlardı. Bu piponun büyük bölümü sivil piyasaya değil, Avrupa'daki birliklerin sahra tayınlarına gitti. Ormangülü kökünün yanmaya dayanıklı hâle getirilmesi için borik asit çözeltisinde kaynatıldığı da anlatılır; bu ayrıntı yalnızca pipo camiasının derlediği kayıtlarda geçer. Öte yandan malzemenin kendisi zahmetliydi: kayalık yamaçtan sökülen kökler kolayca çatlıyordu. Briar yeniden gelmeye başlayınca fabrika alışılmış malzemeye döndü; yerel ahşap denemesi topu topu birkaç yıl sürdü ve savaş yıllarında başvurulan alternatif ağaçların bilinen örneklerinden biri olarak kaldı.