Matkap Tezgâhı (Drill Press)

Matkap tezgâhı (drill press), bir sütuna oturan gövdesi ve dikey mili sayesinde ucu her inişte aynı eksende tutan sabit delme makinesidir. Pipo atölyesinde işlevi tek bir cümleyle özetlenebilir: briar kütüğüne açılan hazne, duman kanalı ve zıvana yuvası birbirine milimetrik olarak denk gelmek zorundadır ve elde tutulan bir matkap bu denkliği tutturamaz. Tezgâhın atölyedeki değeri de gücünden değil, mil ile tabla arasındaki açının hiç değişmemesinden, yani aynı ayarla açılan deliklerin birbirini tekrarlamasından gelir.

Kurulum ve Kütüğün Bağlanması

Delme işi, kütük tablaya sabitlenmeden başlamaz. Bunun olağan yolu makine mengenesidir; mengene hem kütüğü kaçmayacak biçimde kavrar hem de tabla üzerinde ince ince kaydırılarak ucun tam istenen noktaya oturmasını sağlar. Açılı hazne ya da eğik kanal gereken şekillerde eksen, mengenenin veya tablanın yatırılmasıyla değiştirilir; böylece uç yine dikey inerken kütük istenen açıyla karşılar.

Kütüğün hangi aşamada delineceği ise atölyeye göre değişen bir tercihtir. Kimi yapımcı ham kütüğü doğrudan tezgâha bağlayıp delikleri açar ve biçimi sonradan bu eksenlere göre çıkarır; kimi ise kaba biçimi verdikten sonra deler. Bu ayrım önce biçim, sonra delme başlığı altında ayrıca ele alınır ve camiada kesin bir kural olarak değil, alışkanlık farkı olarak görülür.