Kumlama (Sandblasting)

Kumlama (sandblasting), basınçlı havayla püskürtülen aşındırıcı taneciklerin ahşabın yumuşak kısımlarını kazıması, sert dokunun ise yerinde kalması esasına dayanan bir yüzey bitirme yöntemidir. Pipoculukta amaç yalnızca mat bir görünüm elde etmek değildir: doğru uygulandığında briarın yıllık halkaları ve lifleri kabartı hâlinde ortaya çıkar, böylece düz yüzeyde ancak renk farkı olarak görülen damar dokunulabilir bir kabartıya dönüşür.

Tarihçe

Yöntemin sanayideki kökeni pipodan eskidir. Amerikalı mucit Benjamin Chew Tilghman, 1870'te aldığı ABD patentinde (108.408) basınçlı aşındırıcının cam aşındırmadan eğe bileylemeye ve ahşapta damar açığa çıkarmaya kadar uzanan kullanımlarını tarif etmiştir. Pipoya taşınması ise yarım yüzyıl sonradır: Alfred Dunhill'in yağda bekletme ve ısıl işlemle birleştirdiği bitirme için İngiltere'de 1917'de başlattığı patent süreci, kabuk görünümlü yüzeyi ticari bir sınıfa dönüştürmüştür. Ayrıntılar için bkz. Dunhill Shell Briar'ın Tarihi.

Atölye Donanımı

Bir kumlama düzeneği dört parçadan oluşur: işin içinde yapıldığı kapalı kabin, sürekli hava veren bir kompresör, püskürtülen aşındırıcı ve ortaya çıkan tozu çeken bir emiş düzeni. Bu parçaların birbirine oranı, tek tek kapasitelerinden daha önemli sayılır. Kompresörün nefes nefese kalması genellikle motorun küçüklüğünden değil, seçilen meme çapının verilen hava debisine göre geniş kalmasından ileri gelir; ince memeyle çalışan küçük bir kabin, aynı kompresöre bağlı geniş memeli bir kabinden daha istikrarlı basınç tutar. Kabin içi aydınlatmanın da yüzeye yandan düşmesi, çıkan kabartının derinliğini gözle takip etmeyi kolaylaştırır.

Toz, kumlamanın en çok hafife alınan tarafıdır. Briar tozu ile aşındırıcı kırıntısının karışımı çok ince taneli olduğundan sıradan süpürge filtrelerinden geçip ortama geri döner; bu nedenle atölyelerde yıkanabilir ince filtreler ya da kabine doğrudan bağlanan müstakil toz toplama üniteleri kullanılır. Aşındırıcının kabin gövdesindeki boşluklara kaçıp dolaşımdan çıkması da bilinen bir aksaklıktır ve özellikle farklı aşındırıcılar arasında geçiş yapan ustalar için sorun yaratır.