Ahşap Torna (Wood Lathe)

Ahşap torna (wood lathe), iş parçasını yatay bir mil ekseninde döndürerek işleyen tezgâhtır. Pipo yapımına yeni girenlerin kurduğu atölyelerde çoğu zaman ilk büyük makine odur. Bir bölüm usta yeni başlayana matkap tezgâhıyla yola çıkmasını salık verse de, tornanın tek başına birkaç işi birden görmesi onu erkenden çekici kılar.

Tezgâhın bir ucunda tahriki veren fener mili (headstock), karşısında ise iş parçasını destekleyen gezer punta (tailstock) bulunur; ikisinin arasındaki ray üzerinde, kalemin dayandığı dayama (tool rest) kaydırılır. Devir sayısı yapılan işe göre değiştirilir; delme ile cila aynı devirde yürütülmez.

Tornanın Pipo Yapımındaki İşleri

Aynı tezgâh, delikleri açmaktan son cilaya kadar farklı aşamalarda kullanılır. Fener miline bağlanan funda kökü (briar) bloğuna gezer puntadan hazne, duman kanalı ve ağızlık yuvası (mortise) açılır; bu işin ayrıntısı için tornada delme maddesine bakılabilir. Şekil elverdiğinde gövdenin kendisi de kalemle çevrilir; billiard ya da apple gibi dönel simetrili biçimler bu yolla çıkar. Fener miline bir zımpara diski takılarak biçimlendirme yapılabilir, en sonda da keçeler bağlanarak cila aşamasına geçilir. Bu iş çeşitliliği, tornayı matkap tezgâhına yeğleyen ustaların temel gerekçesi sayılır.