Ahmet Buyukcopur (White Pipe)

Ahmet Buyukcopur, Eskişehir'de çalışan küçük ölçekli bir lüle taşı pipo atölyesinin ve bu atölyeden çıkan piponun taşıdığı imzanın adıdır. Ürünler "White Pipe" başlığı altında, 2000 yılında açılan bir tanıtım sitesinden duyurulduğu için marka yabancı kaynaklarda çoğunlukla iki adla birlikte anılır. Adın yazımı kaynaktan kaynağa değişir: Ürün etiketinde "Büyükcopur", uluslararası kayıtlarda ise Türkçe harfler düşürülerek "Buyukcopur" biçimi geçer. Soyadın Türkçedeki tam yazımı ulaşılabilen belgelerden çıkarılamadığı için burada yalnızca kaynaklarda görülen biçimler kullanılmıştır.

Atölye ve kadro

Kayıtlara göre atölyede iki usta ile bir yardımcı çalışır ve ustalar arasında kalıcı bir iş bölümü vardır: Biri düz yüzeyli (smooth) pipoları, diğeri oymalı işleri üstlenir. Atölye kendi tanıtımında da üretimini bu ikili ayrım üzerinden tarif eder; oymalı grup için "artwork" adını kullanır ve bu grubu ağırlıkla figürlü baş oymalarından oluşturur. Model sayfalarının bir bölümünde usta oymacı olarak Adnan Biçer'in adı geçer; kadronun geri kalanı adlandırılmamıştır. Üretim stok mantığıyla değil, sipariş üzerine yürür ve her parça tek tek yontulur. Bu düzen, artisan ölçeğinde çalışan atölyeler için alışılmıştır. Atölyeden çıkan pipolar, üzerinde "Hand Made – Büyükcopur – In Turkey" ibaresi bulunan bir ürün etiketiyle birlikte gelir; camianın marka ayrımını yaparken başvurduğu başlıca işaret budur.

Malzeme ve kusur giderme

Atölye yalnızca blok lüle taşıyla çalıştığını, kırıntı taşın bağlayıcıyla preslenmesiyle elde edilen malzemeyi kullanmadığını belirtir. Blok taşta yontma sırasında ya da cila sonrasında ortaya çıkan doğal lekeler, benekler ve kum taneleri, atölyenin kendi tarifine göre taşın gerçekliğine işaret sayılır. Bunların giderilmesinde iki ayrı yol izlenir: Oymalı pipoda kusur, zaten derin olan kesim sırasında alınır; düz yüzeyli pipoda ise gövde yeniden işlenir. Bu ikinci işlem, klasik biçimli bir parçanın kafes (lattice) desenine dönüştürülmesiyle sonuçlanabilir. Böylece leke ortadan kalkar ve pipo yeni bir biçim kazanır. Atölye bu uygulamayı 540, 550 ve 900 numaralı modeller üzerinden örneklendirir ve her klasik modelin böyle yeniden işlenmediğini, kararın taşın yapısına göre verildiğini ekler.

Model dizileri

Katalogda klasik biçimlerin yanında birkaç özel çözüm bulunur. "Reverse" adı verilen dizide sapın içine ikinci bir oda açılır; bu oda yüzünden gövde kısa ve tıknaz durur, ağızlık siyah akrilikten yapılır. Bir başka özel dizi 9 mm filtre taşır; burada filtre yuvası alışıldığı gibi sapta değil, ağızlığın içinde açılmıştır ve iki parça geçmeli (push and pull) bağlantıyla birleşir. Ahşap gövdeli kalabaş modeller, gövde ile ağızlığın birleştiği yere gümüş bilezik geçirilen örnekler, ayrıca portre ve kulüp arması gibi ısmarlama işlemeler de yapılır.

Kaynak durumu

Marka hakkındaki bilgi tabanı incedir. Pipedia'daki madde birkaç cümleden ibarettir ve 2015'ten bu yana güncellenmemiştir; ayrıntının bir bölümü bir Alman pipo sitesinin marka künyesinden gelir. Bağımsız olarak doğrulanabilen tek tarih, tanıtım sitesine ait alan adının 30 Ağustos 2000'de tescil edilmiş olmasıdır; sitedeki telif satırı da 2000-2019 aralığını gösterir. Model sayfaları hâlâ erişilebilir durumdadır, ancak sitenin bazı bölümleri konuyla ilgisiz bağlantı yığınlarıyla doldurulmuştur; bu da alanın yıllardır elden geçirilmediğine işaret eder. Atölyenin kuruluş yılı ve üretimin bugün sürüp sürmediği konusunda güvenilir bir kayda ulaşılamamıştır. Marka yine de Eskişehir lüle taşı oymacılığının küçük atölye katmanından dışarıya açılabilmiş örneklerinden biri sayılır; adının yabancı kaynaklarda görünmeye başlaması, 2000'li yılların başındaki bu tanıtım sitesiyle aynı döneme denk gelir.