BBJ piber (Børge Blume-Jensen)

BBJ piber, Danimarkalı Børge Blume-Jensen'in kendi adının baş harfleriyle imzaladığı tek kişilik bir pipo atölyesidir. Blume-Jensen 1996'da düzenli olarak pipo yontmaya başlamış, o günden bu yana Sjælland adasının güneyindeki kırsal atölyesinde çalışmıştır. Üretim hiçbir dönemde fabrika ölçeğine çıkmamış, marka yıllık birkaç düzine pipoyla sınırlı kalmıştır; bu yönüyle BBJ, Danimarka okulu içinde küçük ölçekli imza atölyelerinin tipik bir örneği sayılır.

Ustanın yolu

Kayıtlara göre 1950'lerin ortasında doğan Blume-Jensen'in pipoyla ilk teması gençlik yıllarına dayanır. Memleketi Sorø'da faaliyet gösteren Brakner adlı pipo fabrikasından aldığı, haznesi önceden delinmiş bir "hobi bloğu" ile on beş yaşındayken kendi ilk piposunu yontmuştur. Asıl mesleği bu değildi: 1980'lerin başında kuyumculuk eğitimini tamamlamış, 1990'ların başına dek kendi atölyesini bu alanda yürütmüş, ardından uzun yıllar Ringsted'de bir müzik ve kültür okulunun yöneticiliğini üstlenmiştir. Tam zamanlı görev sürdüğü müddetçe pipo yapımı boş vakit uğraşı olarak kalmış, 2010'ların sonunda emekliye ayrılmasının ardından tezgâh başındaki süre belirgin biçimde artmıştır. 1996'daki yeni başlangıçta yerel bir pipo ustasından aldığı yönlendirme belirleyici oldu. İlk briyar blokları ile ağızlıklarını Borup'taki Stanwell fabrikasından temin etti. İlerleyen yıllarda Jess Chonowitsch, Kjeld Sørensen (Red Hat) ve Tom Eltang gibi tanınmış Danimarkalı ustaların değerlendirmelerinden yararlandığını kendisi belirtmiştir.

Üretim ve damgalama

Atölyenin ana malzemesi briyardır; ustanın zaman zaman zeytin ağacı da kullandığı kayıtlara geçmiştir. Ağızlıklarda ebonit tercih edilir, ara sıra akrilik de kullanılır. Pipoların çoğu düz (smooth) bitirilir; damarı öne çıkarmak için kontrast boyama uygulanır. Küçük kusur taşıyan ya da damarı karışık çıkan bloklar ise kumlama veya rustik bitirişle değerlendirilir.

Biçim dağarcığı ağırlıklı olarak klasiktir; usta bu bilinen kalıpları kendi ölçü anlayışıyla yorumladığını söyler. Ürünler BBJ yazısı ve markanın logosuyla damgalanır. Kalite derecelendirmesi üç kademelidir: A, B ve C. En üst basamak olan A, kusursuz yüzeye ve düzgün damar örgüsüne sahip pipolara ayrılır.

Yıllık üretim rakamı, ustanın mesleki yükümlülüklerine bağlı olarak dönemden döneme değişmiştir. Kaynaklarda kırk ile yüz arasında değişen sayılar geçtiği için sabit bir rakam vermek doğru olmaz; her hâlükârda söz konusu olan, tamamı elde bitirilen sınırlı bir üretimdir. Tasarımdan son cilaya kadar bütün aşamalar aynı elden çıktığı için iki BBJ piposu birbirinin tıpatıp kopyası olmaz; aynı kalıp adı altında toplanan örnekler arasında bile ölçü farkları görülür. Blume-Jensen yılda bir iki kez Danimarka'daki pipo buluşmalarına katılarak işlerini camiaya tanıtmayı sürdürmektedir. Bu tür buluşmalar, dağıtım ağı bulunmayan tek kişilik Danimarka atölyeleri için görünürlüğün başlıca yolu kabul edilir.