Bowles & Son Ltd

Bowles & Son Ltd, 1888'den 1979'a kadar Cardiff merkezli çalışmış bir Galler tütüncülük şirketidir. Pipo üretmez, pipo ve tütünü kullanıcıya ulaştırırdı: bir yandan kendi dükkânlarında perakende yapar, bir yandan da Güney Doğu Galler'in barlarına, kulüplerine ve küçük tütüncülerine toptan mal verirdi. Britanya pipo tarihinin genellikle üreticiler üzerinden anlatılması yüzünden gözden kaçan bu ara halka, ürünün hangi yollarla taşraya yayıldığını göstermesi bakımından önemlidir.

Üç kuşak boyunca aile içinde

Şirket doksan yıllık ömrü boyunca Bowles ailesinin elinde kaldı ve unvanındaki "& Son" ibaresini fiilen doğruladı. 1950'lerde işin başında Reginald Bowles ile kardeşi Ivor Bowles vardı. Yönetim sonraki kuşakta iki kuzene, Reginald'ın oğlu Tom ile Ivor'un oğlu William (Bill) Bowles'a geçti; 1979'daki satış kararını da bu iki isim verdi. Devirle birlikte Bowles adı Cardiff tütüncülüğünden çekildi.

Dükkânlar ağı

Merkez, Cardiff limanına açılan Butetown semtindeki 9 James Street'teydi. Yapının üç katı işin üç ayrı işlevine ayrılmıştı: bodrum depo, birinci kat satış, ikinci kat büro. Bodrumdaki depoda puroların bekletildiği ayrı bir kürleme odası da vardı.

Perakende kolu kent merkezine yayılmıştı. Şirketin dükkânları St. Mary's Street, Castle Street, Queen Street ve High Street gibi Cardiff'in işlek caddelerinde; bir şubesi de komşu kasaba Pontypridd'de, tren istasyonuna çıkan yoldaydı. Kayıtlara göre şube sayısı bir dönem on biri buldu. Bunların bir bölümü, 1907 tarihli yerel gazete haberlerinden Cardiff'te tütüncülük yaptığı bilinen Percy Cadle'dan devralınmıştı; devrin kaç dükkânı kapsadığı ve hangi yılda gerçekleştiği belgelerden anlaşılmıyor. Dükkânlar birbirinin benzeri biçimde döşenmişti, yine de tek tip değildi: ikisinin arkasında berber bölümü, birinde şekerleme reyonu bulunuyordu.

Liman semtinin rafları

Butetown, Cardiff'in liman semtiydi; bu da müşteri kitlesini dönem Britanyası için alışılmadık ölçüde çeşitli kılıyordu. Rafta yerli harmanların yanında, semtin yerleşik Somalili topluluğunun ve limana uğrayan gemicilerin aradığı yabancı markalar da bulunurdu. Yirminci yüzyılın ilk yarısında pipo hâlâ gündelik bir alışkanlık olduğu için pipo çeşidi genişti; yanına kibrit, fitil, pipo temizleyicisi, çakmak ve küllük gibi gereçler eklenirdi. Bu dönemde çakmak ve küllük tek kullanımlık nesneler değil, yıllarca elde kalan eşyalardı.

Toptancılık kolu ise şirketi bölgesel bir dağıtım noktası hâline getiriyordu. Barling ve Comoy's of London gibi İngiliz üreticilerin ürünleri de dönemin İngiltere pazarında büyük ölçüde bu tür bölgesel toptancılar eliyle küçük satıcılara ulaşıyordu.

Arşivde kalan iz

Şirkete ait ticari evrak bugün Morgannwg (Glamorgan) Arşivi'nde korunmaktadır. Bu belgeler, briyar ve kil pipo ticaretinin başkent dışındaki bir kentte nasıl yürüdüğünü ayrıntılı biçimde izlenebilir kılan az sayıdaki kayıttan biri sayılır.