Butera (Michael Butera)

Butera, Amerikalı usta Michael (Mike) Butera'nın kendi adıyla ürettiği el yapımı briyar pipoların markasıdır. 1970'lerin sonunda tezgâha geçen Butera, o güne dek Avrupa atölyelerine özgü sayılan işçilik ve bitirme düzeyini yakalayan ilk Amerikalı ustalardan biri kabul edilir; bu yüzden Amerikan el yapımı pipo sahnesinin tarihi çoğu zaman onunla başlatılır.

Sigortacılıktan tezgâha

Butera tezgâha bir zanaat geleneğinin içinden değil, içiciliğin içinden geldi. Asıl mesleği sigorta brokerliğiydi; pipoyla ilişkisi de uzun süre meraklı bir kullanıcı olmanın ötesine geçmedi. Bu ilgiyi üretime çeviren, 1970'lerin sonunda çıktığı Avrupa yolculuğu oldu. Gezinin ağırlık merkezi İtalya ve Danimarka'ydı; Butera dönemin öne çıkan atölyelerinde hem tezgâh düzenini hem de biçim anlayışını yerinde inceledi. Anlatıldığına göre bu sırada oymacı Baldo Baldi'nin çalışmalarını yakından görme imkânı buldu, Castello markasının kurucusu Carlo Scotti ile de kalıcı bir dostluk kurdu. Dönüşte iki işi birden yürüttü: bir yandan tütün ve puro ticaretine girdi, bir yandan kendi tezgâhını kurup pipo oymaya başladı.

Ödüller ve üretim ölçeği

Tanınırlık hızlı geldi. Kayıtlara göre Butera, pipo ustası sıfatıyla katıldığı ilk fuarda — 1985'te — "en iyi standart şekil" ödülünü aldı; Pipe Collectors International fuarlarına düzenli olarak pipo sunduğu dokuz yıl boyunca da her yıl ödüle değer görüldü. Buna karşılık üretim hiçbir zaman fabrika ölçeğine çıkmadı. En verimli döneminde bile yıllık üretimin 150-200 pipoyu aşmadığı, ustanın kütükleri kendi eliyle ayırmak için düzenli olarak İtalya'ya gittiği aktarılır. Ödül sayısıyla üretim hacmi arasındaki bu makas, Butera imzasının daha o yıllarda seyrek ve aranan sayılmasının başlıca nedeni kabul edilir.

Tütün ve puro tarafı

Butera adı yalnızca pipoların altında görünmedi. Usta zamanla ağırlığını harman ve dağıtım işine kaydırdı; 1993'te Dominik Cumhuriyeti'nde üretilen Butera Royal Vintage puro serisi bu dönemin ürünüdür. Pipo tütünü tarafında da kendi adını taşıyan harmanlar dolaşıma girdi: Royal Vintage serisi Amerika Birleşik Devletleri'nde, Kingfisher ve Pelican serileri ise Jersey adasındaki Germain tarafından üretildi. Ticaretin yükü ustayı yıllarca tezgâhtan uzak tuttu; her iki şirketi de sonradan elden çıkardığı belirtilir.

Etki ve bugünkü durum

Butera'nın Amerikan pipoculuğuna asıl katkısı, kendi ürettiği parçaların ötesinde, kendisinden sonra gelen kuşakta aranır. Michael Frey, Steve Weiner, Larry Roush ve Premal Chheda gibi isimlerin yetişmesinde payı olduğu kabul edilir. Bilginin atölye dışına taşındığı bir başka kanal da Chicago pipo fuarı öncesinde Lee von Erck ile birlikte yürüttüğü pipo yapım semineriydi. Ağustos 2017'de Houston'ı vuran büyük su baskınında ustanın evi ve garajındaki atölyesi zarar gördü; kayıtlara göre üretim o tarihten sonra askıya alındı ve bu konuda daha yeni bir bilgi bulunmuyor. Dolayısıyla Butera imzalı pipolar bugün ancak koleksiyonlar arasında el değiştiren, sayısı sınırlı parçalardır.