Dan Pipe

Dan Pipe, 1972'de Hamburg'un doğusundaki Geesthacht'ta kurulan, elli bir yıl boyunca önce posta siparişiyle pipo satan, sonra kendi tütün fabrikasını da işleten bir Alman pipo ve tütün eviydi. Kurucusu Heiko Behrens, eğitim bilimleri okuyan bir pipo tutkunuydu; okul giderlerini karşılamak için Danimarka yapımı el işi pipoları Almanya'ya getirmeye başladı. Küçük bir posta siparişi işletmesi olarak çıktığı yol yarım yüzyılı geçti.

Ekseninde katalog vardı

İşletmenin belkemiği vitrin değil, yılda bir basılan kalın katalogdu. İlk sayısı 1972'de çıktı; sayfalarında Former, Emil Chonowitsch ve Poul Hansen imzalı pipolar vardı. Danimarka Okulu o yıllarda Almanya'da henüz yeni tanınıyordu ve Emil Chonowitsch, sonradan kendisinden daha çok anılacak olan Jess Chonowitsch'in babasıydı. Kapsam hızla genişledi: İngiliz ve Fransız markaları, seçme pipo tütünleri, ithal purolar ve Torben Dansk adlı tütün serisi listeye girdi. 1984'ten sonra işletmenin kendi atölyesinde yapılan pipolar, 1996'dan sonra da purolara ayrılan ikinci bir katalog aynı düzenin parçası oldu. Katalogların hazırlanışı ve tütün etiketlerinin tasarımı Holger Frickert'in işiydi.

Adlar ve adresler

Marka adı, bir tescil uyuşmazlığı yüzünden bir süre Danske Pibe olarak değiştirildi. Kaynaklar bu değişikliğin yılında birbirini tutmuyor; kesin olan, işletmenin 1970'lerin ikinci yarısından 1991'e kadar bu adla çalıştığıdır. Adresler de sık değişti: 1976'da Hamburg, 1985'te Grashof adlı eski bir çiftlik evi, 2001'den sonra Lauenburg. Frickert şirkete Hamburg'a taşınma sırasında dükkânın iç düzenlemesinde çalışan bir öğrenci olarak katılmıştı; diş hekimliği öğrenimini yarıda bırakıp 1977'de işletme müdürlüğünü üstlendi ve küçük ölçekli el yapımı pipo üretimi için bir atölye kurdu.

Dan Tobacco

Kendi etiketli tütünlerin niteliğini ve tedarikini denetim altına alma isteği, 1991'de Elbe kıyısındaki eski bir malt değirmeninde kurulan bir tütün fabrikasına dönüştü. Dan Tobacco (DTM) adını alan bu şirketin kuruluşuyla birlikte Danske Pibe de ilk adına döndü. Fabrikanın ilk harmancısı Jürgen Westphal'di; sonraki dönemde baş harmancılığı Andreas Mund yürüttü. Zamanla yüzü aşkın karışım geliştirildi: klasik Latakia harmanları, Virginia flake'ler ve çiçek ya da meyve notalı aromatik harmanlar.

Yangın ve kapanış

2001 sonbaharında Grashof'ta çıkan yangın binadaki dükkânı, depoyu, atölyeyi ve büroyu kullanılamaz hâle getirdi; işletmenin kendi anlatımına göre yangın kasten çıkarılmıştı. Faaliyet Lauenburg'daki fabrika binasına taşındı ve kayıtlara göre posta siparişleri beş hafta içinde yeniden işlemeye başladı.

Dan Pipe elli birinci yılında kapandı: posta siparişi 30 Mayıs 2023'te, Lauenburg'daki dükkân 31 Temmuz 2023'te durdu. İşletmede çalışanların basına aktardığına göre gerekçe, izlenebilirlik (track and trace) yükümlülükleri ve Avrupa tütün mevzuatının küçük ölçekli işletmelere getirdiği yüktü. Stok ve posta siparişi işi Geesthacht'taki bir tütüncüye geçti. Heiko Behrens aynı yılın 28 Nisan'ında yetmiş dokuz yaşında ölmüştü. Tütün üretimi ise DTM adıyla ayrı bir şirket olarak sürüyor. Almanya'da Vauen gibi köklü üreticilerin yanında Dan Pipe, kendi ürettiğinden çok derlediğiyle ve katalog düzeniyle anılan bir kuruluş sayılır.