Fuerst: Bill Fuerst'ün El Oyması Amerikan Pipoları

Fuerst, Amerikalı bir amatör ustanın kendi adıyla anılan küçük pipo üretimidir. Adını taşıdığı usta, 1 Eylül 1923'te Nebraska'nın Scottsbluff kasabasında doğan Bernard William "Bill" Fuerst'tür. Marka, düzenli bir işletme ya da katalog değil; ustanın ömrünün ikinci yarısında tezgâh başında ürettiği sınırlı sayıda el oyması gövdeden ibarettir. Bu yönüyle, Amerika Birleşik Devletleri'nde pipo yapımı tarihinde sayıca büyük yer tutan yarı zamanlı ustalar kuşağına aittir.

Ustanın hayatı

Fuerst, William ve Beulah (Koenig) Fuerst çiftinin oğluydu. İkinci Dünya Savaşı'nda Amerikan Ordusu'nun Muhabere Sınıfı'nda üsteğmen rütbesiyle Pasifik cephesinde görev yaptı. 6 Ağustos 1946'da Iowa'nın Greene kasabasında Lorene Senne ile evlendi. Meslek hayatını Illinois Bell bünyesinde pazarlama müdürü olarak tamamladı. Uzun yıllar Illinois'in Villa Park kasabasında yaşadı; 1980'de Arkansas'ın Mountain Home şehrine taşındı ve ömrünün geri kalanını burada geçirdi. Ahşap oymacılığındaki ustalığı, pipo dışında da bilinen bir yanıydı. 17 Nisan 2016'da doksan iki yaşında öldü.

Pipolar ve Cellini bağlantısı

Fuerst'ün pipo yapımına dair kayıt sınırlıdır. Oğlu Bob'un anlattığına göre usta, bir dönem Cellini için de pipo üretmiştir; ancak bu iş birliğinin süresi ve kapsamı belgelenmiş değildir; anlatıyı destekleyen bağımsız bir kayıt da bulunmuyor. Elde bulunan gövdeler 1979 ile 1980'lerin sonu arasına tarihlendirilir; bu aralık dönemin belgelerinden değil, yalnızca günümüze ulaşan pipolardan çıkarılmıştır. Üretim hacmine ilişkin güvenilir bir sayı bilinmemektedir.

Pipoların dikkat çekici yanı, alıcıya verilen kısa açıklama notudur. Fuerst bu notta gövdelerde Cezayir kökenli funda kökü (briyar) kullandığını, ağızlıkları ise İngiliz sert kauçuğundan yaptığını belirtiyordu. Bu bilgiler ustanın kendi beyanına dayanır; dışarıdan doğrulanmış değildir. Aynı notta kökün iki ila üç yüzyıllık olduğunu yazması, dönemin pipo tanıtımlarında sık rastlanan bir vurgudur; bu türden yaş iddialarının nasıl değerlendirilmesi gerektiği Yüz Yıllık Briyar Efsanesi maddesinde ele alınır. Sert kauçuğun (ebonit) neden tercih edildiği için ağızlık malzemeleri maddesine bakılabilir.

Bugünkü durumu

Ustanın ölümüyle birlikte üretim de sona ermiştir. Kalan pipoların bir bölümü aile elinden koleksiyonculara geçmiş, marka hakkındaki bilgi de büyük ölçüde bu yolla derlenmiştir. Fuerst adı bu nedenle, ticari bir marka olmaktan çok, tek bir ustanın işine bağlı belgesel bir başlık olarak sayılır. Hakkında yazılanların büyük bölümü aile anlatısına ve tek tek pipoların üzerindeki izlere dayandığı için, buradaki tarihler ve ayrıntılar kesin kayıt değil, eldeki en iyi tahmin olarak okunmalıdır.