GB Pipes (George Boyadjiev)

GB Pipes, Bulgar pipo yapımcısı George Boyadjiev'in kendi adının baş harflerinden türettiği markadır. Atölye 2005 yılında kurulmuştur ve o günden bu yana tek kişilik bir işletme olarak çalışmaktadır. Boyadjiev, Doğu Avrupa'da 2000'li yıllarda internet forumları aracılığıyla yetişen ve hiçbir usta yanında çıraklık yapmadan kendi yöntemini kuran zanaatkâr kuşağının bir örneği sayılır.

Zanaata geçiş

Boyadjiev'in yapımcılığa geçişi, işin kurumsal bir eğitim hattından değil, meraklı bir pipo içicisinin kendi kendine öğrenme çabasından doğduğunu gösterir. İlk çalışmalarını hazır delinmiş briyar setleriyle yapmış, bu setleri Amerikalı yapımcı Mark Tinsky'nin işletmesi American Smoking Pipe Co.'dan edinmiştir. Ortaya çıkan ilk parça düz bir billiard olmuştur. Herhangi bir profesyonel yapımcıdan resmî eğitim almadığı, tekniğini okuyarak, deneyerek ve kendi el aletlerini üreterek geliştirdiği hem kendi anlatımında hem de bağımsız satıcı tanıtımlarında yinelenir.

Atölyenin donanım sınırları, yöntemini de kalıcı biçimde belirlemiştir. Boyadjiev, önce delip sonra biçimlendiren yaygın sıralamayı değil, önce gövdeyi biçimlendirip ardından delikleri açan sıralamayı benimsemiştir. Bir pipo nasıl yapılır maddesinde anlatılan iki yaklaşımın ikincisi budur ve serbest biçimli tasarımlarda yaygındır.

Üretim ve malzeme

GB Pipes'ın ürün yelpazesinde klasik kalıpların yanında ağırlıklı olarak freehand gövdeler bulunur. Kullanılan briyar kütükleri, üreticinin belirttiğine göre işlenmeden önce en az üç ilâ altı ay dinlendirilir. Bu bekletme, kütükteki nemin dengelenmesini ve işleme sırasında çatlama riskinin azalmasını sağlar. Ağızlıklar hazır alınmaz; her pipo için ebonit çubuktan ayrı ayrı yontulur, geçme parçası (tenon) ebonit veya delrinden yapılır. Bazı çalışmalarda akrilik çubuk, bambu sap, boynuz ve gümüş halka gibi ek malzemeler de kullanılır. Ağızlık malzemelerinin özellikleri için ağızlık malzemeleri maddesine bakılabilir.

Yıllık üretim, hem üreticinin hem de bağımsız satıcıların verdiği rakamlara göre iki yüzü aşkın pipodur; ısmarlama siparişler de bu toplama dâhildir. Bu hacim, seri üretim ölçeğinin çok altında, tek elden çıkan bir atölyeye karşılık gelir.

Derecelendirme

Atölye, bitmiş pipoları görünüm esasına göre harflerle sınıflandırır. Kumlanmış veya rustik yüzeyli örnekler R ve Rs, cilalı ama küçük yüzey kusurları taşıyabilen örnekler B, kusursuz yüzeyli ve damarı biçimle uyumlu örnekler A, malzemesi ve işçiliğiyle öne çıkan seçkin parçalar ise AA olarak işaretlenir. Üretici, bu ayrımın yalnızca estetiğe ilişkin olduğunu, dereceler arasında içim bakımından fark bulunmadığını açıkça belirtir.

Boyadjiev ayrıca NomaD adıyla ikinci bir çizgi yürütmektedir. Bu hattın, yolda ve ayaküstü içen kullanıcı düşünülerek tasarlandığı; yalın biçimleri ve hafif gövdeleriyle ana çizgiden ayrıldığı belirtilir.