James Gilliam (JSEC Pipes)

James Gilliam, Amerika Birleşik Devletleri Donanması'ndaki görevinden emekli olduktan sonra Almanya'ya yerleşen ve pipolarını JSEC damgasıyla imzalayan bir zanaatkârdır. Amerikan doğumlu olmasına karşın tezgâhı Almanya'da kurulduğu için hem Amerikan hem de Alman usta listelerinde anılır; bu ikili aidiyet, adının iki ülkenin marka dizinlerinde birden geçmesine yol açmıştır.

Onarımdan yapıma

Gilliam'ın zanaatla tanışması üretimle değil onarımla başlamıştır. Emeklilik sonrasında elindeki yıpranmış briyar pipoları kendi olanaklarıyla elden geçirmeye başlamış, bu işten aldığı sonuç onu sıfırdan pipo yapmayı denemeye yöneltmiştir. Ticari kayıtlarda ve koleksiyoncu yazılarında aktarılan hikâye budur: önce restorasyon, sonra kendi tasarımları. Onarımla geçen bu dönem, ustanın en çok övülen yanının neden ağızlık (stem) işçiliği olduğunu da açıklar; ağız kısmı ile diş yuvasının biçimlendirilmesi, onun işlerinde ayrı bir titizlikle ele alınır.

Malzeme ve damga

Gövdelerde Akdeniz briyarı, ağızlıklarda Alman yapımı ebonit çubuk kullanılır. Tasarımlarda ayrıca çeşitli egzotik ahşaplar, boynuz ve yasaklama öncesi dönemden kalma fildişi bilezik malzemesi olarak değerlendirilir. Bambu saplı freehand ve billiard'lar ustanın en tanınmış işleri arasında sayılır; bambu sap ile briyar arasındaki geçişin temiz çözülmesi bu pipoların ayırt edici yanıdır.

Gilliam'ın harf esasına dayanan bir derecelendirme sistemi yoktur; her pipo tekil olarak ele alınır. JSEC damgasının aile bireylerinin adlarının baş harflerinden oluştuğu aktarılır. Damga, ustanın eski kişisel sitesinden aktarılan bilgiye göre iki ayrı biçimde uygulanır: plato (plateaux) yüzeyi korunan gövdelerde bir tasarım, ebauchon bloktan çıkan gövdelerde diğeri kullanılır. Damgaya eşlik eden çapa figürü ise ustanın donanma geçmişine yapılan bir göndermedir; denizcilik temalı pipolarda bu çapalı damga tercih edilir.

Grainstorm çevresi

Gilliam, Almanya'da çalışan zanaatkârlarla kurduğu bağ sayesinde 2014'te oluşan Grainstorm adlı topluluğun kurucuları arasında yer alır. Yedi kişilik bu çevrede Roger Wallenstein, Uwe Maier, Steffen Mueller ve Manfred Hortig gibi adlar bulunur. Topluluk, her yıl Maier'in Balingen'deki atölyesinde toplanarak ortak bir tema çevresinde pipo üretir. Bu buluşmalar, üyeler arasında teknik alışverişin sürmesini sağlayan bir gelenek hâline gelmiştir.

Ustanın tezgâhının 2015'te Stuttgart çevresinde bulunduğu, kendisini o yıl ziyaret eden bir koleksiyoncunun notlarına dayanır; sonraki yıllara ilişkin bağımsız bir yerleşim kaydına ulaşılamamıştır. Aynı şekilde üretimin bugünkü hacmi de kesin olarak bilinmemekte, kayıtlara göre az sayıda ve siparişe dayalı bir çalışma düzeninden söz edilmektedir.