Madao 3000

Madao 3000, Pekinli pipo ustası Wang Tieyuan'ın (王铁原) işlerinde kullandığı takma addır. Kayıtlara göre 1987 doğumlu olan usta pipo yapımına mühendislikten sonra geçmiştir. Ürettiği pipolarda yirminci yüzyıl İskandinav biçim dilinin ardından gelen kuşağın çizgisi ile klasik Çin resmi ve şiirinin bakışı yan yana durur. Tieyuan'ı ayırt eden yan ölçülü asimetridir.

Atölye ve dağarcık

Tieyuan geçimini pipo yapımından sağlayan bir ustadır; bu da üretiminin bir bölümünü yerleşik biçimlere ayırmasını gerektirir. Çin'deki alıcılar arasında en çok aranan kalıplar Danimarka esintili dublin, acorn, apple ve brandy türevleridir; bunlar Danimarka okulu geleneğinin çağdaş yorumları sayılır. Düzenli akan bu iş, ustaya kendi ilgi alanını kovalayacak alanı bırakır.

Yüzey işlemlerinde sadelik esastır. Düz pipolarda açık tonlu doğal bitiş, kumlamalarda bordo, kakao ya da siyah tercih edilir; kontrast boyama ve biçimden dikkat kaçıracak süsleme kullanılmaz. Halka türü ağızlık veya sap aksesuarları kullanıldığında bezeme amacı taşımaz, bakışı toplayan bir işaret olarak konumlandırılır. Ağızlıklarda ebonit yaygındır.

Asimetri anlayışı

Ustanın kendi ilgisi asimetrik biçimlerde toplanır. Volkan ve burgu hareketli davul türevlerinde Doğu Asya yorumunu, özellikle Hiroyuki Tokutomi'nin biçim dilini daha yakın bulduğu belirtilir. Asimetriyi tanımı gereği barındıran blowfish (yanlardan basık, asimetrik ocaklı biçim) yorumları da dağarcığında yer alır. Buradaki asimetri, altmışlı ve yetmişli yılların Danimarka freehand dalgasında sık görülen rastlantısal serbestlikten ayrılır: tasarım aşamasında kurgulanır ve dengeyi bozmayı değil korumayı gözetir. Ustanın anlatımına göre asıl ölçüt dengedir; simetri de asimetri de bu ölçüte varmanın yollarından biridir, tek başına bir değer taşımaz.

Esin kaynakları

Tieyuan'ın saydığı etkiler pipo yapımının dışına uzanır. Ölçüsü düzenli olmayan cí şiiri ile fırçanın serbest bırakıldığı xiěyì resmi, konuyu birebir betimlemek yerine izlenimi öne alan bir anlatım kurar; usta da biçimlerinde benzer bir sonucu çizgi, gölge ve boşluk kullanarak arar. Pipo tarafında ise Japon ve Amerikalı çağdaşlarının işleri anılır.

Adın anlamı

Takma ad iki parçadan oluşur. Doğu Asya'da yaygınlaşmış bir kısaltma olan "madao", kabaca "hiçbir işe yaramayan ihtiyar" demektir; ustanın bunu kendisi için seçmesi bir alçakgönüllülük şakasıdır. "3000" (三千) ise Çincede hem belirli bir sayıyı hem de sayılamayacak kadar çoğu karşılar. Budist ve Taocu metinlerden gelen bu ikinci anlam, klasik felsefe ve edebiyat kaynaklarında yüzyıllardır tekrarlanır. İki parça birlikte okunduğunda ad, sınırsız olanın peşine düşmüş sıradan bir zanaatkâr portresi çizer.