Paul Jeantet SA
Paul Jeantet SA, Fransız pipo başkenti Saint-Claude'da kurulmuş bir ebonit ağızlık fabrikasıdır. Pipo yapan bir atölye değil, pipo yapanlara parça yetiştiren bir sanayi kuruluşu olmasıyla ayrılır: yirminci yüzyılın başında Fransız üreticilerin Almanya'dan ithal etmek zorunda kaldığı ağızlıkları yerli üretime çevirme amacıyla doğmuştur.
Alman ithalatına karşı kurulan fabrika
On dokuzuncu yüzyılın sonunda Saint-Claude, briyar piponun dünya merkeziydi; ne var ki pipoların ağızlığı bu tablonun dışında kalıyordu. Envanter kayıtlarına göre o yıllarda kentin kullandığı ağızlıkların tamamına yakını Alman fabrikalarından geliyordu. Bu bağımlılığı kırmak için 1905-1906 yıllarında Faubourg des Moulins semtinde ebonit ağızlık üretimine yönelik bir tesis inşa edildi. Girişim 1908'den itibaren mali sıkıntıya düştü ve pipo sanayicisi Raymond Jeantet'nin oğlu Paul Jeantet tarafından devralındı. Böylece köklü Jeantet ailesi, pipo gövdesinden sonra ağızlık işine de girmiş oldu.
Paul Jeantet, işletmeyi "Manufacture de Caoutchouc et d'Ebonite Paul Jeantet-Morard et Cie" adıyla yeniden yapılandırdı. Tesis Birinci Dünya Savaşı yıllarında savaş üretimine de katıldı ve savaş sonrasında hızla büyüdü; envanter kayıtlarına göre 1920'lerde günlük ağızlık üretiminin 120 bin adet dolayına ulaştığı belirtilir. Bu ölçek, Chacom ve Butz-Choquin gibi Saint-Claude evlerinin ağızlık tedarikini yerelleştirmeye yetiyordu.
Ebonitten teknik kauçuğa
Ebonit, yüksek oranda kükürtle sertleştirilmiş kauçuktur ve pipo dünyasında çoğunlukla vulkanit adıyla anılır; ağızlık malzemeleri arasında hâlâ en yaygın olanıdır. Fabrikanın işi, dökme ya da çubuk hâlindeki bu malzemeyi ağızlığa dönüştürmekti; benzer bir işlemin atölye ölçeğindeki karşılığı vulkanit çubuğun delinmesi maddesinde anlatılır.
1930'dan sonra artan rekabet, işletmeyi tek ürüne bağlı kalmaktan vazgeçmeye zorladı. Tarak, cerrahi ve radyoloji malzemesi, klarnet ağızlığı gibi ürünler devreye girdi. İşletme kayıtlarda "Paul Jeantet et Cie" adıyla anılmayı sürdürdü, ilerleyen yıllarda anonim şirkete dönüştü. 1950'lerden itibaren ağırlık yumuşak kauçuk ürünlere, kanüllere, beyaz eşya contalarına ve ayakkabı tabanlarına kaydı.
Bugün
Şirket bugün Jeantet élastomères adıyla yine Saint-Claude'da faaliyetini sürdürüyor ve kendi tanıtımında kuruluş yılı olarak 1905'i veriyor. 1970'lerden bu yana kauçuk-metal yapıştırma ve üzerine kalıplama süreçlerinde uzmanlaşan işletme, Ixemer ve Perrot ile birlikte bir grup oluşturuyor; 2014'te İsviçreli Dufour Industries'in müşteri portföyünü devraldığı bildirilmiştir. Pipo ağızlığı artık şirketin ana işi değildir, ancak Avrupa'da ebonit üretimini sürdüren az sayıdaki tesisten biri sayılır. Saint-Claude'un briyar piposunu bir sanayi hâline getiren iş bölümünün, gövdenin yanı sıra ağızlıkta da kurulmuş olması büyük ölçüde bu fabrikanın eseridir.
