Ron Powell (RDPipes)

Ron Powell, pipolarını RDPipes imzasıyla üreten Amerikalı bir el ustasıdır. İmza, ustanın baş harfleri olan R.D. ile "pipes" sözcüğünün ortak bir "P" harfinde birleşmesinden doğar; camiada çoğunlukla "RD Pipes" biçiminde okunur. Bu ad, yaklaşık on yıl süren, sayıca sınırlı ama biçim ve malzeme bakımından çeşitli bir üretimin kimliği oldu. Powell tezgâha klasik bir çıraklık yolundan değil, sırasıyla toplayıcılık ve onarım basamaklarından geçerek ulaştı.

Tezgâha giden yol

Ustanın kendi anlatımına göre yirmi yılı aşan yerel ve uzun yol kamyon şoförlüğü, kalıcı bel sorunlarıyla sonuçlanmış; el işine duyduğu eski ilgiyi ağır malzemelerle sürdürmesini engellemiştir. Pipo, bu kısıtın içinde çalışılabilecek kadar hafif bir nesne olarak öne çıkar: önce biriktirme, ardından eskimiş pipoların onarımı gelir. Powell'ın aktardığına göre 2013'te pipo yapımcılarının toplandığı bir çevrimiçi tartışma alanına katılmış, buradaki paylaşımlardan derlediği bilgiyle ilk piposunu bitirmiş ve üretimi kalıcı hâle getirmiştir. Bu tür geç ve kendi kendine yürütülen başlangıçlar, briyar ustalarının dünya çapında yaygınlaşmasını mümkün kılan çevrimiçi bilgi akışının tipik sonucu sayılır.

Üslup ve işçilik

RDPipes pipolarını tek bir okula bağlamak güçtür. Ustanın işlerini tanıtan metinlerde üslup, İtalyan ve Danimarka çizgilerinin arasında dolaşan, yer yer klasik İngiliz ölçülerine dönen bir bileşim olarak tarif edilir. Powell hem sade hem iddialı biçimleri denemiş; kumlanmış ve düz yüzeylerin yanında bambu sap, egzotik ağaç halkalar, akrilik ve gümüş gibi ek malzemelere de yer vermiştir. Gövdelerde Akdeniz kökenli funda kökü (briyar) kullandığını, ağızlıklarda ise elden geldiğince yüksek nitelikli çubuk malzeme seçtiğini kendisi belirtir.

Ustanın kendi tarifinde işin ağırlık merkezi görünüşte değil mühendisliktedir. Sapta duman kanalı 9/64 inç (yaklaşık 3,6 mm) çapında açılır ve ağızlık boyunca daralarak sürer. Ağızlıklar hazır parça alınmak yerine ebonit çubuktan elde kesilir; ısırma bölgesi 3/32 inç (yaklaşık 2,4 mm) kalınlığa indirilerek dişler arasında rahat tutulması hedeflenir. Ağızlık içindeki hava yolunun parlatılması ise temizlik kolaylığı ve akış gerekçesine dayandırılır. Ölçüye bağlı bu tercihler, ağızlık işçiliğinin el yapımı pipoda neden belirleyici sayıldığını örnekler; pipo yapım sürecinin dışarıdan görünmeyen kısmı büyük ölçüde bu tür kararlardan oluşur.

Üretimin sonu

Kayıtlara göre Powell son piposunu 15 Mart 2022'de tamamlamış ve yapımcılığı bırakmıştır. RDPipes adıyla yeni üretim yapılmamakta, ustanın işleri yalnızca koleksiyonlarda izlenebilmektedir. Powell bir pipo söyleşi programına da konuk olmuş, üretim yaklaşımını orada anlatmıştır; bu kayıt, hakkında birinci elden bilgi veren sınırlı sayıdaki kaynaktan biridir. Yaşadığı eyalet ve şehir güvenilir biçimde belgelenmediğinden burada yazılmamıştır.