Xin Li (Xin Pipes)

Xin Li (kayıtlara göre d. 1980), Çin'in doğusunda, Zhejiang eyaletinin merkezi Hangzhou'da çalışan bir pipo ustasıdır. 2018'den beri kendi adını taşıyan Xin Pipes çizgisini tek başına yürütür. Üretimi iki kola ayrılır: bir yanda İngiliz-Fransız klasiklerine yaslanan sade biçimler, öbür yanda tanıdık formların açılarıyla oynayan deneysel işler.

Emlakçılıktan tezgâha

Pipo, Xin Li'nin ilk uğraşı değildi. Çin Sanat Akademisi'nde endüstriyel tasarım, Almanya'daki Münster Üniversitesi'nde sanat tarihi okuduktan sonra bir emlak şirketinde çalışmaya başladı; el işleri ise boş zamanının uğraşı olarak kaldı. Kendi kurduğu küçük atölyede ağırlıklı olarak mobilya yapıyordu. 2014'te oğlunun doğması bu düzeni bozdu; ahşap işçiliğine ayıracak ne zaman ne de yer kaldı. Aynı sıralarda ortak bir tanıdık onu pipo ustası Yang Zhimin ile tanıştırdı. İkisinin de aynı akademiden mezun olması yakınlaşmayı kolaylaştırdı ve Yang, ilk çırağı olarak Xin Li'yi yanına aldı.

Eğitim 2015'te Yang'ın tezgâhında başladı. Xin Li 2016'da emlak işini tümüyle bırakıp pipoya tam zamanlı geçti ve kısa sürede ustasının markası Zhiputang için de üretim yapacak düzeye geldi.

Zhiputang ortaklığı

Başlangıçta yalnızca Yang'ın kendi işlerini karşılayan Zhiputang adı, 2016 ile 2018 arasında iki ustanın ortak imzasına dönüştü. Anlatılana göre Xin Li bu dönemde Yang ile birlikte İtalya'ya giderek funda kökünü (briyar) başlıca kaynaklarından birinde yerinde tanıma ve satın alma fırsatı buldu. Ortaklık dostane biçimde sona erdi; ayrılığı Pipedia ile LePipe.it 2018'e, Smokingpipes'ın ürün notları ise 2019'a tarihler. Xin Li bundan sonra evinde kurduğu tek kişilik atölyede kendi adıyla üretmeye başladı.

Renk, oran ve bambu

Xin Pipes'ı artisan sahnesinde ilk bakışta ayırt eden şey renktir. Gövde boyamalarında yerleşik açık sarı, kahve ve siyah üçlüsünün yerini oker, nane yeşili, tuğla kırmızısı, gül ve haki gibi tonlar alır. Bunlar canlı değil, mat ve nötr tonlardır; yine de pipo camiasında pek rastlanmadıkları için hemen fark edilir.

Kayıtlara göre 2022'nin son aylarından itibaren düz billiard, brandy ve pot gibi klasik biçimler üretiminde ağırlık kazandı. Ne var ki Xin Li bunları alışılmış ölçüleriyle değil, geniş ve dolgun hazneler ile kısaltılmış şanklarla ele alır; şankın briyar bırakılmayan bölümünde çoğunlukla bambu kullanır. Hazne payını büyütüp şank ile ağızlık payını kısmak piponun ağırlığını azaltır ve dengesini toparlar. Bambu ise bükümlü yapısı sayesinde, özellikle bent modellerde hazneden ağızlık deliğine uzanan hattın sert kavisler çizmesine imkân verir.

Etkiler ve deneysel kol

Zhiputang döneminin işlerinde Danimarka okulu etkisi açıkça okunur; Xin Li'nin en beğendiği ustalar arasında saydığı S. Bang ikilisi Per Hansen ile Ulf Noltensmeier bu bağın işaretidir. Kendi adıyla ürettiği yıllarda ise gereksiz ögeden kaçınan, dengeli oranlara ve temiz hatlara yaslanan bir yalınlık öne çıkar. Bu tutum Sixten Ivarsson çizgisindeki ustaların ilkeleriyle akraba sayılır, ama sonuç epeyce farklı bir görünüm verir. Ustanın ikinci kolu ise bilinen biçimlerin açılarını ve kıvrımlarını bozmaya dayanır; ortaya çıkan formlar tanıdık adları taşısa da alışılmış siluetlerin dışına çıkar.