Peterson Deluxe System Pipolarına Yakından Bakış

Peterson Deluxe System, Dublinli Peterson atölyesinin System adı verilen pipo ailesinde kalite ve bitiş bakımından en üst basamağı temsil eden seridir. Aynı çatı altında toplanan Darwin ve Mark Twain gibi adlandırılmış modeller de Deluxe standardına göre bitirilir. Seriyi diğer System basamaklarından ayıran şey yeni bir mekanik değil, aynı düzeneğin daha seçkin malzeme ve daha ağır metal işçiliğiyle sunulmasıdır.

System düzeneği

System adı tek bir parçayı değil, birbirini tamamlayan üç düzenlemeyi anlatır. Birincisi, ağızlığın sapın içine değil sabit bir metal bileziğin üzerine geçtiği askerî montajdır (army mount); ağızlık sıcakken bile zorlanmadan çıkarılabilir, sapın ucu metal bilezikle desteklendiği için çatlamaya karşı korunur. İkincisi, kâsenin altında duman yolundan daha aşağıda kalan nem haznesidir: yoğuşan sıvı bu boşlukta toplanır. Üçüncüsü, ucu yukarı yönlendirilmiş delikli P-Lip ağızlıktır. Üreticinin ve satıcıların tarifine göre bu delik dumanı doğrudan dile püskürtmek yerine damağa doğru dağıtır ve içimi daha kuru, daha serin kılar; bu etkiyi ölçen bağımsız bir çalışma bulunmaz. Deluxe modellerde ağızlığın sapa oturan kısmı, yıllar içindeki aşınma payını karşılayacak biçimde boşluklu (space fitting) kesilir.

Gümüş bilezik ve damgalar

Deluxe serisinin en görünür işareti, sap ile ağızlık arasındaki kalın sterling gümüş bileziktir. Peterson'ın değerli metal montajlı pipolarındaki gümüş, Dublin Ayar Dairesi'nde damgalanır. Damga takımı üç işaretten oluşur: kolunu arpa yaslamış oturan Hibernia figürü, ayar işareti ve yılı gösteren harf. Ayar işareti 2002'ye kadar taçlı arp, 2003'ten sonra ".925" biçimindedir. Bu gerçek ayar damgaları, 1891-1963 arasında nikel bileziklerde görülen yonca, tazı ve yuvarlak kule bezemeleriyle karıştırılmamalıdır; ikinci grup yalnızca İrlanda'yı simgeleyen süs damgalarıdır ve ayar belgesi değildir. Yıl harfi tam alfabe turları hâlinde ilerler ve her turda harf biçimi ile çerçevesi değiştiği için, damga takımı bir Deluxe'ü tarihlendirmenin en güvenilir yolu sayılır.

Şekiller ve malzeme

Deluxe hattı geniş bir şekil dizisinde üretilir: 1s, 2s, 3s, 4s, 5s, 8s, 9s, 11s, 12.5s, 20s, XL5s ile 20FB ve 11FB. Numaralar Peterson'ın kendi kataloğuna aittir ve boy ile kâse biçimini belirtir; "s" eki System hattını gösterir. Sondaki "FB" ise düzleştirilmiş taban anlamına gelir: bu iki şekil, bükümlü bir pipo duruşunu korurken masaya dik oturabilmesi için topuğu yassı kesilmiş gövdelerdir. Satıcı kataloglarına göre 20FB ve 11FB, Peterson'ın kendi numaralandırmasındaki 304 ve 306 şekillerine karşılık gelir ve şekil çizelgesine 1992'de eklenmiştir; 20FB ikisinin küçük olanıdır.

Gövdeler dinlendirilmiş kök briyardan işlenir. Seri klasik mat bitişiyle tanınmakla birlikte zaman içinde koyu ceviz tonundan açık doğal tona uzanan farklı bitişlerle de sunulmuş, bugün düz ve kumlanmış seçenekler bir arada üretilmiştir.

Peterson makineli seri üretim yapan büyük bir atölyedir; Deluxe basamağı bu üretim içinde seçilmiş briyar, delik eksenlerinin düzgünlüğü ve gümüş işçiliğinin temizliğiyle ayrılır. Serinin bugün de kataloğunda durması, System düzeneğinin marka kimliğindeki merkezî yerini koruduğunun göstergesi sayılır.