Pipedia: Pipo Bilgisinin Ortak Arşivi

Pipedia, tütün pipoları, pipo markaları ve pipo ustaları üzerine İngilizce yazılmış, herkesin katkı verebildiği çevrim içi bir başvuru kaynağıdır. Wikipedia'nın da kullandığı MediaWiki yazılımı üzerine oturur; bu sayede madde geçmişi, tartışma sayfaları ve dosya arşivi tek çatı altında tutulur. Bugün pipo camiasının en geniş ortak bilgi havuzu sayılır.

Kuruluşu ve katkı düzeni

Siteyi 2007'de Amerikalı pipo ustası Scott Thile'ın kurduğu aktarılır. Kurucunun söyleşilerde anlattığına göre fikir, Danimarkalı ustaları tanıtan bir sitenin Amerikalı ustalar için de kurulabileceği düşüncesinden doğmuştur; iki söyleşi dışında bu ayrıntıyı doğrulayan belge yoktur.

Maddeler kayıtlı kullanıcıların doğrudan düzenlemesiyle ilerler. Otomatik hesap açma, yoğun istenmeyen içerik girişimleri yüzünden bir dönem kapatılmış, hesap talepleri elektronik postayla alınır duruma gelmiştir. Kendi düzenlemesini yapmak istemeyen bir koleksiyoncunun elindeki bilgiyi ve fotoğrafı etkin bir katkıcıya iletmesi de kabul gören bir yoldur; arşivdeki pek çok marka sayfası bu dolaylı yolla büyümüştür.

Arşivin büyüklüğü ve içeriği

Sitenin kendi sayımına göre toplam sayfa sayısı yirmi beş bini aşar. Bunun yaklaşık iki bini asıl madde, on sekiz binden fazlası ise yüklenmiş görsel, video ve belgedir; başka bir deyişle Pipedia, hacminin büyük bölümü itibarıyla bir metin ansiklopedisinden çok bir fotoğraf arşividir. Damga ve kaşe karşılaştırması yapan koleksiyoncu için asıl değer de burada toplanır.

Metin tarafında markalar ve ustalar için ayrı bir dizin, briyar gibi maddelerin bağlandığı bir malzeme ve yapım bölümü, terimleri açıklayan bir sözlük ve pipo yapımı için tedarikçi listeleri bulunur. Kökeni belirlenemeyen pipolar için ayrılmış "bilgi aranıyor" sayfası ise arşivin ne kadarının hâlâ açık uçlu olduğunu gösterir.

Telif ve araştırmada kullanımı

İçerik, kamuya açık malzemeyle izinle kullanılan telifli malzemenin karışımıdır. Telifli bölümler yalnızca izin alınarak ve kaynak gösterilerek kullanılabilir; Danimarka, İtalya ve İsveç pipo camialarından bazı siteler malzemelerini bu koşulla vermiştir. Sonuç, serbest lisanslı bir ansiklopediden farklı bir yapıdır: metinler olduğu gibi başka yere taşınamaz, ancak içerdikleri olgular her araştırmacının kullanımına açıktır.

Dağınık kaynaklarda kalmış marka tarihçelerini, damga tablolarını ve atölye kayıtlarını tek yerde topladığı için Pipedia, pipo araştırmasında sık uğranan bir durak hâline gelmiştir. Buna karşılık maddelerin güvenilirliği yazarına göre değişir; kimi sayfa basılı kitap ve süreli yayınlara dayanırken kimi sayfa tek bir koleksiyoncunun notundan ibarettir. Bu yüzden site, Grace's Guide gibi birincil kayıtlara dayanan arşivlerle çapraz doğrulanarak kullanıldığında en verimli sonucu verir.