Goussard Pipes (Charl Goussard)

Goussard Pipes, Güney Afrikalı pipo ustası Charl Goussard'ın Cape Town'daki tezgâhında tek başına sürdürdüğü çağdaş bir imzadır. Güney Afrika'da pipo yapımı Avrupa ya da Kuzey Amerika ölçüsünde yerleşik bir zanaat kolu değildir; bu nedenle Goussard, uluslararası koleksiyoncu çevresinde ülkeyi temsil eden sayılı adlardan biri olarak anılır.

Tezgâhın kuruluşu

Goussard'ın pipoya ilgisi üniversite yıllarında başlamış, ilk pipoyu yaptıktan sonra da uğraş kalıcı hâle gelmiştir. Tezgâhın kuruluşu kayıtlara göre 2007'ye tarihlenir. Yine aynı anlatıma göre başlangıçta briyar bloğu temin etmek pahalı olduğundan usta, eline geçen yerel türlerle çalışmış; yaban zeytini, guava ve Afrika abanozu (African blackwood) gibi ağaçları denemiştir. Bu erken dönem, atölyenin sonradan ayırt edici yanına dönüşen malzeme çeşitliliğinin de zeminini kurar.

Pipo yapımı Goussard için tek geçim kaynağı olmamıştır. Gündelik işinin tezgâh dışında yürüdüğü aktarılır; üretim de buna bağlı olarak sınırlı sayıda kalır. Atölyenin bugünkü çalışma temposu bağımsız kaynaklardan doğrulanmış değildir.

Biçim anlayışı ve malzemeler

Goussard'ın işleri ölçülü hacimleri ve kesintisiz akan hatlarıyla Danimarka okulu çizgisine yakın durur. Usta, esin kaynakları arasında Tom Eltang ile Poul Rasmussen'i kendi beyanıyla anar. Bu yakınlık en çok, kalıba değil ahşabın damarına uyan freehand yorumlarında ve klasik biçimlerin yumuşatılmış varyasyonlarında okunur.

Kâselerin çoğunluğu briyar işidir. Ağızlık ve süsleme tarafında kehribar, akrilik ve boynuz kullanılır; bambu sap da tezgâhtan geçer. Bölgesel bir seçenek olarak Afrikaans'ta "waboom" adıyla bilinen protea nitida ağacı işlenmiştir. Bu tür, atölyeyi coğrafyasına bağlayan ayrıntılardan biri sayılır.

Değerlendirme

Usta, önceliğini piponun görünmeyen tarafına, yani hava kanalının, kâse tabanının ve ağızlık kanalının hassasiyetine verdiğini belirtir. Camianın yaygın kanaati de Goussard'ın gücünün gösterişli süslemede değil, ölçülü biçim ve düzgün iç işçilikte toplandığı yönündedir. İşlerinin bir bölümü Güney Afrika dışındaki satıcılar aracılığıyla dolaşıma girdiğinden, imza yurt dışında da tanınır hâle gelmiştir.