Kullanılamayan Pipolar: Cam ve Pratt Ware

Kullanılamayan pipolar, pipo biçimini taşıyan ama tütün kullanmak üzere tasarlanmamış nesnelerin ortak adıdır. İngiltere'de 18. yüzyıl sonundan 20. yüzyıl başına uzanan dönemde bu tanıma giren iki ürün grubu öne çıkar: cam pipolar ve Pratt Ware adıyla anılan kabartma bezemeli toprak işi pipolar. İkisini de işlevsel pipodan ayıran özellikler aynıdır; gözeneksiz gövde, ısıya dayanıksız malzeme ve temizlenemeyen bir duman yolu.

Müze kayıtlarında bu parçalar süs eşyası olarak sınıflandırılır. Buradaki başlık, Carol Sheehan'ın argillit pipolarını konu alan 1981 tarihli kitabının adından ödünç alınmıştır.

Cam Pipolar

Cam üfleyicilerin vardiya sonunda artan camla kendileri için yaptığı nesnelere İngilizcede frigger, whimsy ya da "end-of-day" işi denir. Kayıtlarda 15. yüzyıl Almanya'sına kadar geri götürülen bu alışkanlık asıl yaygınlığını 19. yüzyılda kazanmış, baston ve çizmenin yanı sıra pipo da tekrarlanan biçimlerden biri olmuştur. Adı en sık geçen merkez, John Robert Lucas'ın 1788'de Somerset'te kurduğu ve 1873'te kapanan Nailsea camhanesidir. Ne var ki "Nailsea camı" bugün bir atölye künyesinden çok bir üslup adıdır: Bristol ve Stourbridge başta olmak üzere başka camhaneler de aynı tekniklerle çalıştığından, eldeki bir parçayı üretildiği merkeze bağlamak çoğu zaman mümkün olmaz.

Bezemede erimiş cam, gövdenin üzerine iplikçikler hâlinde sarılır ya da latticino tekniği uygulanır; benekli, dalgalı ve halkalı desenler tipiktir. Cam ısıya dayanmadığından bu gövdeler baştan yakılmak üzere düşünülmemiştir. Kaynaklarda anılan bir metreyi aşan örnekler ise doğrudan tütüncü vitrini içindir. Victoria and Albert Museum koleksiyonunda 19. yüzyıl başına tarihlenen bir İngiliz cam piposu (C.189-1912) bulunur.