Heiner Nonnenbroich

Heiner Nonnenbroich, Almanya'nın Aşağı Ren bölgesinde küçük ölçekli bir atölye yürüten pipo ustasıdır. 1953 doğumlu Nonnenbroich'in asıl mesleği piyano öğretmenliğiydi; bir müzik okulunda ders verirken pipo yapımını ikinci bir uğraş olarak sürdürdü. Kendi anlatımına göre 2002'den itibaren işi ciddiye alıp düzenli üretime geçti; kayıtlara göre atölye 2016 dolaylarında kapandı, ancak bu tarih bağımsız bir kayıtla doğrulanamamaktadır.

Aradan geçen yaklaşık on beş yılda ortaya çıkan pipolar, sayıca az olmalarına rağmen Alman koleksiyonculuğunda tanınan bir imza hâline geldi. Atölyenin adresi kaynaklarda kimi zaman Krefeld, kimi zaman Kerken olarak geçer; iki yer arasındaki taşınmanın hangi yılda gerçekleştiği belli değildir.

Atölye ve Yöntem

Nonnenbroich'in ürettiği her parça elde biçimlenmiş, yani hazır bir kalıba bağlı kalmadan tasarlanmış freehand niteliğindeydi. Kullandığı briar, ustanın kendi anlatımına göre plato (plateaux) kesimi olarak Akdeniz havzasından getirtiliyordu; bu tercih, damar yapısının bütün hâlinde görülebilmesiyle açıklanır. Kaynakların briarın tam olarak nereden geldiği konusunda birleşmediğini de eklemek gerekir: sitesindeki açıklamada İtalya ve İspanya anılırken, José Manuel Lopes'un derlemesi İtalya'nın yanına Cezayir ve Korsika'yı koyar. Biçimlendirme ve boyamanın ardından gövde yağlanır, birkaç gün kurumaya bırakılır, sonra parlatılıp karnauba mumuyla bitirilirdi. Bu sırayla ilerleyen işlem zinciri, atölyenin sınırlı üretim hızını da açıklar; yıllık üretimin birkaç düzineyi aşmadığı aktarılır.

Ağızlıkları kendi elleriyle, Alman yapımı ebonit çubuktan keserdi; ağızlık malzemeleri arasında ebonite yönelmesi atölyenin ayırt edici alışkanlıklarından biri sayılır. Filtre konusunda kaynaklar açıkça çelişir: ustanın kendi sitesindeki açıklamaya göre pipoların çoğu filtresizdi ve 9 mm'lik filtre yuvası ancak sipariş üzerine açılıyordu; Lopes'un derlemesi ise üretimin büyük bölümünün 9 mm filtreli olduğunu ve akrilik ağızlıkların da kullanıldığını aktarır. Bu iki kayıt bugüne kadar uzlaştırılabilmiş değildir.