Hittite Meerschaum

Hittite Meerschaum, 2010'ların ortasında İstanbul'un Ümraniye ilçesinden çalışan bir lüle taşı pipo markasıdır. Kendi tezgâhında oymacılık yapan bir atölyeden çok, Eskişehir çevresindeki bağımsız ustaların işlerini tek bir ad altında toplayıp ağırlıkla toptan satan bir aracı görünümündedir. Adını, milattan önce ikinci binyılda Orta Anadolu'da devlet kurmuş olan Hititlerden aldığını kendi tanıtımında açıkça belirtmiştir. Kuruluş yılı, sahibi ve varsa kapanış tarihi hiçbir kayda geçmediğinden marka hakkında bilinenler, 2014-2015 arasında yayında olan internet sitesinin arşiv kopyalarıyla sınırlı kalır.

Tek Ad, Çok Tezgâh

Markanın kendi tanıtımına göre pipoları tek bir imalathanede değil, birbirinden bağımsız çalışan oymacıların tezgâhlarında yapılıyordu. Sitede sayılan adlar arasında Erdoğan Ege, Yunus Ege, İsmail Bağlan, Emin markasının ustalarından Medet Kara, Gezer kardeşler (Mesut, Şevket ve Kudret), Sadık Yanık, İsmet Bekler ve Karahan gibi Eskişehir çevresinde tanınan isimler geçer. Marka kendini bu üretimi derleyip yurt dışına ulaştıran bir ad olarak tanımlamış; ağırlıkla toptan çalıştığını, Amerika, Avrupa ve Asya'daki ithalatçılarla ve tütüncülerle iş yaptığını bildirmiştir.

Türkiye'de sık rastlanan bu düzen, usta işi pipo ile fabrika piposu arasındaki ayrımı bulanıklaştırır. Pipo el işidir, ama üzerindeki ad çoğu zaman onu oyan ustanın değil, satışa çıkaran markanındır. Aynı damgayı taşıyan iki piponun bambaşka ellerden çıkmış olması bu nedenle olağan sayılır; işçilik ve biçim tutarlılığı da markadan çok tek tek ustaların elinden gelir.