Pipsan Pipoları

Pipsan Pipoları, İstanbul'da Tarihî Yarımada'nın Mercan semtinde çalışan ve Türkiye'de seri pipo üretiminin ilk adreslerinden biri sayılan bir işletmedir. Sattığı ürünlerin imalatını kendi bünyesinde yapar; üretimin ağırlığını pipo oluştursa da sigara ağızlığı, nargile ve tespih de aynı çatı altında çıkar. Yabancı kataloglarda adı çoğu zaman Türkçe harfleri düşürülerek "Pipsan Pipes" biçiminde geçer.

Kuruluş Tarihindeki Belirsizlik

Firmanın kendi tanıtımı 1970'li yıllardan bu yana faaliyette olduğunu söyler; Türkiye pazarındaki tanıtım metinleri de markanın o yıllarda ahlat ağacı piposuyla işe başladığını aktarır. Yabancı pipo arşivlerinde ise kuruluş için zaman zaman 1950'li yıllar anılır. Bu ikinci tarih, arşivin kendi kaydında Türkçe bilmeyen bir derleyicinin firma sayfasından çıkardığı tahmin olarak işaretlenmiştir ve bağımsız bir belgeye dayanmaz. Aradaki farkın kesin olarak çözülmesi için ticaret sicili gibi birincil kayıtlara bakmak gerekir.

Ahlattan Briara

İşletmenin en eski ürün hattı ahlat ağacına, yani Anadolu'da yaygın bulunan yaban armuduna dayanır ve bu seri bugün de sürer. Armut odunu yalnızca yerel bir çözüm değildir; briar yaygınlaşmadan önce Avrupa'da da pipo yapımında kullanılmış, sonrasında hesaplı modellerde yerini korumuştur. Zamanla zeytin ve kiraz gibi başka sert ağaçlar da katalogda yer buldu; bu malzemelerin hazne olarak nasıl konumlandığı pipo hazne malzemeleri maddesinde ele alınır. Eldeki yerel odunla iş görmek Türkiye için yeni bir alışkanlık da sayılmaz: Osmanlı dönemindeki Tophane lüleciliği de yörenin kilinden beslenen bir üretim koluydu.

2005'te firma, briardan üretilen ayrı bir üst seriyi tescilli Dapper Pipes adıyla piyasaya çıkardı. Türkiye piyasasında briar için sıkça "gül kökü" denir; ad yerleşmiş olsa da yanıltıcıdır, malzemenin gülle bir ilgisi yoktur. Firmanın tanıtımına göre bu seride uzun süre dinlendirilmiş briar kullanılır ve modeller sınırlı sayıda çıkarılır; kökün yaşına ilişkin verilen rakamlar bağımsız olarak doğrulanabilir nitelikte değildir.