Pipe Making For The Rank Amateur

Pipe Making For The Rank Amateur, Robert Everett'in amatör pipo yapımı üzerine yazdığı bir denemedir. Metin, tezgâhında sanayi tipi makine bulunmayan bir meraklının briar bloktan bitmiş bir pipo çıkarabileceği savını işler ve bunu yazarın kendi atölye pratiğinden yola çıkarak temellendirir.

Yayımlandığı Bülten

Deneme bir dernek bülteninde çıkmıştır. Metnin kendi künyesine göre bültenin o günkü adı Ohio Pipe Club Journal'dır ve yayın bugün The Pipe Collector adıyla sürmektedir; derneğin kendi tarihçesi de bülten adının yıllar içinde birkaç kez değiştiğini belirtir. Dernek 1993'te Phil Bradford ile Regis McCafferty tarafından Ohio Pipe Collectors adıyla kurulmuş, 1997 martında üyeleri 28 eyalete ve Kanada'ya yayılınca adını North American Society of Pipe Collectors (NASPC) olarak değiştirmiştir; merkezi Columbus, Ohio'dadır. Başlangıçta yılda iki kez çıkan bülten bugün iki ayda bir yayımlanır ve editörlüğünü 1994 sonundan başlayarak uzun yıllar Bill Unger yürütmüştür. Kayıtlara göre deneme, Unger'ın yazarı üyelere dönük bir yazı hazırlamaya davet etmesi üzerine kaleme alınmıştır. Everett, yöntemlerini büyük ölçüde Pimo's Guide to Pipe Crafting at Home adlı el kitabından öğrendiğini belirtir.

Blok ve Ağızlık Tercihi

Metnin ayırt edici yanı, hammadde seçiminde yerleşik tavsiyeden ayrılmasıdır. Yeni başlayanlara genellikle kök yumrusunun iç kısmından dikdörtgen biçiminde kesilen taslak bloklar (ebauchon) önerilir. Everett ise yumrunun dış katmanından çıkarılan, doğal kabuklu üst yüzeyi duran plato (plateaux) bloklardan yana tavır alır; ölçütü, damar deseninin ve kabuklu tepenin bitmiş pipoda vereceği görünüştür. İki blok türü arasındaki fark briar maddesinde ele alınır.

Ağızlık tarafında metin, sertleştirilmiş kauçuk (vulkanit; ebonit olarak da anılır) ile akrilik ayrımını özetler. Akriliğin ticari adları arasında DuPont'un Lucite'i, Imperial Chemical Industries'in Perspex'i ve Röhm & Haas'ın Plexiglas'ı sayılır. Çubuk hâlindeki hammaddeden ağızlık çıkarmak torna ya da delme kalıbı gerektirdiğinden, yeni başlayana preslenmiş hazır vulkanit taslaklarla çalışması salık verilir. Malzemelerin karşılaştırması ağızlık malzemeleri maddesindedir.

Aletler ve Bitirme

Metnin çizdiği asgari donanım listesi bir mengene, bir gönye, küçük bir testere, çeşitli eğeler, kademeli zımpara kâğıtları ve uçları değişebilen elektrikli bir el matkabından oluşur; bunun ötesindeki her şey işi kolaylaştıran ama zorunlu olmayan ek sayılır. Fazlalık odunun önce testereyle alınması, ince biçimlendirmenin ise eğeyle ya da esnek şaftlı bir taşlama aletiyle sürdürülmesi anlatılır.

Bitirme, metinde şekillendirmeden daha geniş yer tutar. Zımpara 100 numaradan 600 numaraya kadar kademeli ilerler; her turun ardından gövdenin alkolle silinmesi hem tozu almak hem de tozun gizlediği kusur ve çizikleri görünür kılmak için önerilir. Renklendirmede alkol esaslı boyalar kullanılır, son kat olarak da saf karnauba mumu tarif edilir. Karnauba doğal mumların en sertlerinden sayıldığı için elle sürülmez; dönen keçe çarka sürtülerek yükletilir ve pipoya çarktan geçer.

Vulkanit ağızlığın ev şartlarında bükülmesi ayrı bir başlıkta ele alınır. Anlatılan yöntemde parça, içinden pipo temizleyicisi geçirilmiş hâlde fırına dayanıklı bir kapta tuza gömülür, yumuşayana dek ısıtılır, bezle tutularak bükülür ve soğuyuncaya kadar elde sabit tutulur. Fırın sıcaklığı konusunda kaynaklar birbirini tutmaz; anılan değerler yaklaşık 90 ile 135 °C arasında değişir.

Metnin Sınırları

Everett'in ürettiği pipolar ağırlıkla plato tepeli freehand biçimindedir; metin örnek olarak Danimarka okulu yapımcılarının işlerini anar. Yazı bir üretim standardı ortaya koymaz: tek bir amatörün izlediği yolu aktarır, ölçü ve tolerans vermez, seri üretimin adımlarını kapsamaz. Bunlar için bir pipo nasıl yapılır maddesine bakılabilir.