Ashton

Ashton, 1983'te Londra'da kurulan ve kısa sürede üst düzey İngiliz briar pipoları arasında yer edinen bir markadır. Kurucusu William Ashton-Taylor, mesleği Alfred Dunhill fabrikasında öğrenmiş, 1980'lerin başında kendi atölyesini açmıştır. Markanın kuruluş yılları ve kurucusunun hikâyesi ayrı bir maddede ele alınır; buradaki anlatım ürün kimliğine, yüzey adlarına ve damga düzenine ayrılmıştır.

Ağaç Seçimi ve Yağla Kürleme

Atölyenin ayırt edici tercihlerinden biri, bitişe göre farklı briar kaynağı kullanmasıdır. Düz (smooth) yüzeylerde, sert ve hafif yapısıyla bilinen Kalabriya briarı kullanılır; kumlanacak gövdelerde ise yumuşak damar alındıktan sonra koyu bir patina tuttuğu belirtilen Toskana briarı tercih edilir. Blokların seçimi doğrudan kurucunun kendi işiydi; bu iş için yılda iki kez İtalya'daki briar bıçkıhanelerine gittiği aktarılır.

Ashton'ı benzerlerinden ayıran işlem ise yağla kürlemedir (oil curing). Tornadan çıkan tekneler önce sekiz saat ısıtılır, ardından üç ayrı yağdan oluşan bir karışımda sekiz saat bekletilir, sonra ısıtılmış pirinç pimlere geçirilerek on dört gün bırakılır. Amaç, pimlerin sıcaklığıyla ağaçtan geri çıkan yağın ağaçta kalan öz su ve tortuyu da birlikte sürüklemesidir; üreticinin iddiasına göre sonuçta ortaya çıkan pipolar benzerlerine kıyasla yaklaşık yüzde on iki ile on dört daha hafiftir. Kayıtlara göre yöntemin kökeni 1915'te tarif edilmiş bir uygulamaya dayanır; Ashton-Taylor bunu yıllar süren denemelerle geliştirmiş ve anlatıldığına göre kendi biçimi için İngiliz patenti almıştır.

Yüzeyler, Boylar ve Damgalar

Markanın yüzey işlemleri adlandırılmış seriler hâlinde sunulur:

• Pebble Grain: Koyu renkli derin kumlama; markanın en tanınmış görünümü sayılır.

• Old Church: Aynı kumlamanın natürel bırakılmış biçimi.

• Brindle: Kumlamalı gövdenin cumberland ağızlıkla eşleştirildiği seri.

• Sovereign: Düz ve doğal renkli bitiş; damarı kusursuz örneklerde "SG" ekiyle ayrıca derecelendirilir.

• Claret (Gilt Edge): Bordodan altın sarısına dönen düz bitiş.

• Oak: Koyu tonlu düz bitiş.

• Achievement: Burgu, bambu geçiş gibi sıra dışı işçilik taşıyan pipolar.

Derin kumlama, 1980'lere gelindiğinde İngiliz üretiminde büyük ölçüde geri plana düşmüş bir işçilikti. Ashton'ın bu tekniği sürdürmesi, markanın kısa sürede tanınmasındaki başlıca etken kabul edilir. Camianın yaygın kanaati, atölyenin iri ve budaklı yüzeylerini erken dönem Dunhill Shell örnekleriyle aynı çizgide görür. Boy damgaları küçükten büyüğe X, XX, XXX, LX ve ELX biçiminde sıralanır; bunların da üstünde, ancak çok büyük briar bloklarından çıkarılabilen Magnum serisi bulunur.

Tarihlendirmede "Made in England" ibaresinin ardındaki sayı kullanılır. Sayı 1983 için 3'tür ve her yıl bir artar; başka bir deyişle damgadaki rakamın 1980'e eklenmesiyle üretim yılı bulunur. İlk yılın pipoları düz blok harflerle ve "Made in London England" ibaresiyle damgalanmış, yüzey adı taşımamıştır. Kayıtlara göre 1983'te yalnızca otuz bir pipo yapılmıştır. Yine kayıtlara göre 1990'ların ortasında Amerika'ya gönderilen bir bölüm pipo, eski tarihli damganın satışı zorlaştırdığı gerekçesiyle yıl sayısı olmadan damgalanmıştır.

Ağızlık ve Bugünkü Durum

Ağızlıklar çubuk malzemeden elde kesilir. Uzun süre vulkanit kullanılmış, kayıtlara göre 1990'ların başında buna Ashtonite adı verilen bir malzeme eklenmiştir; bu malzeme vulkanit ile akrilik arasında konumlanan, sıradan vulkanitten bir miktar daha sert bir karışım olarak tarif edilir. İki malzemenin kullanımı yan yana sürdüğü için aynı dönemin pipolarında her iki türe de rastlanır. Atölyenin ölçüt dışı kalan gövdeleri ise Romford adıyla ayrı bir seri hâlinde damgalanmıştır.

William Ashton-Taylor 16 Eylül 2009'da hayatını kaybetmiş, üretim son yıllarında yanında çalışan Jimmy Craig'e geçmiştir. Craig'in hem ağızlıkları hem de geçme uçlarını (tenon) yine masif vulkanitten elde kestiği belirtilir. Marka bugün de aynı kürleme ve kumlama düzeniyle, küçük ölçekli bir atölye olarak sürdürülmektedir.