Caminetto

Caminetto, Como iline bağlı Cucciago kasabasında 1968'de doğan ve kısa sürede savaş sonrası İtalyan pipoculuğunun en tanınan adlarından birine dönüşen markadır. Ağızlığına işlenen bıyık amblemi, rustik Business yüzeyi ve Amerika pazarındaki hızlı yükselişiyle hatırlanır. Kurucu kadronun 1979'da dağılmasıyla marka bir süre boşlukta kaldı, sonraki on yılda Ascorti ailesinin elinde yeniden canlandı.

Cucciago'da kurulan atölye

Markayı kuran iki usta da Cantù'daki Castello tezgâhından geliyordu. Arkadaşlarının "Peppino" dediği Giuseppe Ascorti 1959'dan beri Carlo Scotti'nin yanında çalışıyor, kendi hesabına iş kurmayı hedefliyordu; eşi Paola'nın devraldığı küçük manav dükkânı bu hedefi finanse etti ve gereken tezgâh ile makineler yıllara yayılan alışverişlerle tamamlandı. Ascorti 1968'in sonunda Castello'dan ayrıldı, Cucciago'daki komşusu ve iş arkadaşı 1939 doğumlu Luigi Radice'yi de yanına çekti.

İkilinin ürettiği pipoları pazarlamayı üstlenen isim, Milano'da tütüncülük yapan Gianni Davoli oldu. Davoli'nin Amerika'daki toptancılara yolladığı örnekler beğenilince taraflar dünya çapında tek elden dağıtım üzerinde anlaştı.

Bıyıklı pipo

Marka adı, İtalyancada ocak ya da baca anlamına gelen camino sözcüğünün küçültme biçimidir; anlatıya göre üç ortağın ocak başında yaptığı bir sohbette akla gelmiştir. Ascorti ile Radice'nin gür bıyıkları da kimliğin parçası hâline geldi: ağızlığa bıyık amblemi işlendi, marka kendini "La Pipa del Baffo", yani bıyıklı pipo sözüyle tanıttı, üçlü de "I tre Camini" (üç baca) diye anıldı. Funda kökü (briyar) üzerinde uygulanan rustik Business bitişi en çok istenen yüzey işlemi oldu; şekiller numaralı bir kalıp dizgesine bağlandı. Serilerin ve damgaların ayrıntılı dökümü ayrı bir maddede ele alınır.

Amerika'daki yükseliş ve ortaklık

Davoli'nin stratejisi basitti: Caminetto'yu, o yıllarda talebi karşılayamayan Castello'nun yerini tutabilecek, ona denk kalitede ama çok daha erişilebilir bir seçenek olarak sunmak. Tinder Box zinciriyle yapılan anlaşma ülke çapında dağıtımı sağladı; marka kısa sürede kendi bölümünde Amerika'nın en çok satılan pipoları arasına girdi. Talep atölyenin kapasitesini zorlayınca kadro genişletildi. Makine yatırımını üstlenen Davoli dağıtımcılıktan ortaklığa, oradan da şirketin belirleyici hissedarı konumuna geçti.

Ayrılık ve ikinci hayat

Fabrika düzenine yaklaşan üretim önce Radice'yi zorladı; numaralı kalıplar kendi tasarım arayışına yer bırakmıyor, artan hacim kaliteyi tehdit ediyordu. Ascorti aynı kaygıyı paylaşsa da yönetimde ağırlık Davoli'deydi. 1979'da Amerika'dan gelen şikâyetler endişeyi doğruladı; aynı yılın aralık ayında Radice atölyeden ayrıldı ve 1980'de kendi adıyla pipo yapmaya başladı. Ascorti da yetiştirdiği ekiple birlikte yeni bir tezgâh kurdu, üç ay boyunca Sergio adıyla sınırlı sayıda pipo çıkardı, ardından oğlu Roberto ile kendi soyadını taşıyan markayı kurdu. Geride kalan eski Caminetto atölyesi kısa süre sonra yandı.

Kayıtlara göre marka adı 1980'lerin ortasında Roberto Ascorti'ye geçti ve üretim Cucciago'da yeniden başladı. Bugün pipolar Roberto ile oğlu Tommaso'nun elinden çıkıyor, yapımcısına göre AR ya da AT damgası taşıyor; Business rustiği markanın imza yüzeyi olmayı sürdürüyor. Ölçek bakımından Caminetto, seri üretim yapan büyük firmalardan çok artisan pipo geleneğine yakın durur.