Garfinkel: Washington'ın Pipo ve Tütün Dükkânı

Garfinkel, tam adıyla A. Garfinkel Inc., Washington'da yaklaşık otuz yıl boyunca pipo, pipo tütünü ve puro satan bir tütüncü dükkânıydı. Kendi tezgâhında pipo yontan bir atölye değildi; başkalarının ürettiğini seçip kendi adıyla piyasaya süren bir ithalatçı-perakendeciydi. Camianın adını hâlâ hatırlamasının sebebi de bu seçicilikte aranır: dükkân etiketiyle satılan harmanlar, işletme kapandıktan çok sonra bile koleksiyoncu kayıtlarında anılmayı sürdürür.

Etiketin arkasındaki harmanlar

Garfinkel adını taşıyan tütünler dükkâna ait bir tesiste değil, İngiltere'de üretiliyordu; kaynaklar Robert McConnell ve Sobranie firmalarını işaret eder. Ürünler hazır bir dökümün yeniden etiketlenmesinden ibaret değildi, dükkânın belirlediği tariflere göre hazırlanıyordu. Numaralı "Orient Express" serisi ile "Marlowe" bunların en çok anılanlarıdır; ikisi de ağırlıklı olarak Şark tütünü üzerine kurulu karışımlardır. Bunların yanında müşteriye özel harmanlama da yapıldığı, Arnold Garfinkel'in Avrupa'dan getirdiği tariflerin zaman zaman bu işte kullanıldığı aktarılır.

Pipo tarafında da mantık aynıydı. "A. Garfinkel, Wash D.C." damgalı gövdeler dışarıda üretilip dükkân adıyla satılmıştır. Elde kalan örneklerde damga bazen briyar kaynağını belirtir ("Algerian Briar"), bazen yalnızca "Imported Briar" der; birçok parçada Fransız üretimine işaret eden ibareler görülür. Damgalar belirli bir fabrikayı adlandırmadığı için bu pipoların gerçek üreticisi çoğu örnekte kesinleştirilemez.

Kurucu ve iki dükkân

Arnold Garfinkel (1903-1988) Almanya doğumludur ve ailesinin tütün ticaretiyle bağı kendisinden iki kuşak geriye uzanır; babasının Berlin'de tütün sattığı aktarılır. Kayıtlara göre 1938'de Nazi Almanyası'ndan ayrılıp Washington'a yerleşti ve 1940'ta ilk dükkânını açtı; bu ilk girişim İkinci Dünya Savaşı yılları içinde kapandı.

Bugün bilinen işletme ise aradan yirmi yıla yakın bir süre geçtikten sonra, 1960 yazında doğdu. İlk adres 720 14. Cadde'ydi; dükkân 1980 baharında Eye Street'e taşındığını duyurdu. Yeni yerin Lafayette Meydanı ile Beyaz Saray'a bu kadar yakın oluşu, işletmenin başkent çevresindeki tanınırlığını besledi. Anlatıldığına göre 1972'de bir gazeteci, Başkan Richard Nixon ile yaptığı görüşmede onun masasında pipoların yanında bir kutu Garfinkel tütünü görmüş ve bunu yazmıştı; anekdotun hangi dergide çıktığı konusunda kaynaklar tutarlı değildir. Başkanlık ile pipo arasındaki ilişkinin daha geniş bir dökümü için Amerikan başkanlarına armağan edilen pipolar maddesine bakılabilir.

Son yıllar

Kurucunun oğlu Larry 1980'de işletmenin başında görünür ve zamanla sorumluluğu tümüyle devralır; buna karşın Arnold Garfinkel ömrünün sonuna dek dükkânla ilgisini kesmedi. İçicilik üzerindeki baskıların artması ve damak alışkanlıklarının değişmesiyle daralan talep sonunda işletmeyi de yordu: A. Garfinkel'in 1992 yazında kapandığı belirtilir. Adı bugün, ikinci elde dolaşan damgalı pipolarla eski tütün kutuları üzerinden yaşıyor.