Heiner Nonnenbroich
Heiner Nonnenbroich, Almanya'nın Aşağı Ren bölgesinde küçük ölçekli bir atölye yürüten pipo ustasıdır. 1953 doğumlu Nonnenbroich'in asıl mesleği piyano öğretmenliğiydi; bir müzik okulunda ders verirken pipo yapımını ikinci bir uğraş olarak sürdürdü. Kendi anlatımına göre 2002'den itibaren işi ciddiye alıp düzenli üretime geçti; kayıtlara göre atölye 2016 dolaylarında kapandı, ancak bu tarih bağımsız bir kayıtla doğrulanamamaktadır. Aradan geçen yaklaşık on beş yılda ortaya çıkan pipolar, sayıca az olmalarına rağmen Alman koleksiyonculuğunda tanınan bir imza hâline geldi. Atölyenin adresi kaynaklarda kimi zaman Krefeld, kimi zaman Kerken olarak geçer; iki yer arasındaki taşınmanın hangi yılda gerçekleştiği belli değildir.
Atölye ve yöntem
Nonnenbroich'in ürettiği her parça elde biçimlenmiş, yani hazır bir kalıba bağlı kalmadan tasarlanmış freehand niteliğindeydi. Kullandığı briyar, ustanın kendi anlatımına göre plato (plateaux) kesimi olarak Akdeniz havzasından getirtiliyordu; bu tercih, damar yapısının bütün hâlinde görülebilmesiyle açıklanır. Kaynakların briyarın tam olarak nereden geldiği konusunda birleşmediğini de eklemek gerekir: sitesindeki açıklamada İtalya ve İspanya anılırken, José Manuel Lopes'un derlemesi İtalya'nın yanına Cezayir ve Korsika'yı koyar. Biçimlendirme ve boyamanın ardından gövde yağlanır, birkaç gün kurumaya bırakılır, sonra parlatılıp karnauba mumuyla bitirilirdi. Bu sırayla ilerleyen işlem zinciri, atölyenin sınırlı üretim hızını da açıklar; yıllık üretimin birkaç düzineyi aşmadığı aktarılır.
Ağızlıkları kendi elleriyle, Alman yapımı ebonit çubuktan keserdi; ağızlık malzemeleri arasında ebonite yönelmesi atölyenin ayırt edici alışkanlıklarından biri sayılır. Filtre konusunda kaynaklar açıkça çelişir: ustanın kendi sitesindeki açıklamaya göre pipoların çoğu filtresizdi ve 9 mm'lik filtre yuvası ancak sipariş üzerine açılıyordu; Lopes'un derlemesi ise üretimin büyük bölümünün 9 mm filtreli olduğunu ve akrilik ağızlıkların da kullanıldığını aktarır. Bu iki kayıt bugüne kadar uzlaştırılabilmiş değildir.
Damga ve derecelendirme
Nonnenbroich, üretimini harf esasına dayanan bir derecelendirmeyle sınıflandırdı. Düz (smooth) yüzeyli pipolarda ölçek E'den başlayıp D, C, B ve A üzerinden AA'ya yükseliyordu; kumlanmış parçalar için ise ED, EC, EB ve EA gibi ayrı bir dizi kullanıldı. Damga biçimi de zaman içinde değişti: kayıtlara göre 2007 Mayıs'ına kadar gövdeye "HN" kısaltması ve "Handmade" ibaresi vuruluyordu, bu tarihten sonra ustanın tam adı kazınmaya başlandı. Damganın yanına derece harfi de eklenirdi; dolayısıyla bir pipoda "HN Handmade" görülmesi, parçanın erken döneme ait olduğuna işaret eder.
Görünürlük
Atölye, ürünlerini hem Almanya'daki pipo dükkânları üzerinden hem de 2010'lu yılların başından itibaren doğrudan kendi sitesi üzerinden tanıttı. Nonnenbroich ayrıca Rheinbach'ta düzenlenen Alman pipo ustaları buluşmasının katılımcıları arasında yer aldı ve pipo yapımına yeni başlayanlarla atölye bilgisini paylaşan isimlerden biri olarak anıldı. Üretim durduğundan bu yana adı esas olarak ikinci el koleksiyon dolaşımında yaşamaktadır.
