Manduela (Manduela Riger-Kusk)

Manduela, Danimarkalı usta Manduela Riger-Kusk'un kendi adıyla imzaladığı pipoların markasıdır. Ölçüleri alışılmışın çok altında kalan, buna karşın oranları tam oturmuş gövdeleriyle ve renkli ağızlıklarıyla tanınır. Usta, mesleği Poul Ilsted ile çalışarak öğrenmiş; bu yolla Fyn adasındaki Svendborg Piber geleneğinin taşıyıcılarından biri sayılmıştır.

Elde kalan biçim

Riger-Kusk'un işlerinde ilk göze çarpan şey ölçektir. Avuç içinde kaybolacak boyuttaki hazneler, büyük bir pipoda alışılmış oran ilişkilerini bozmadan küçültülür; bu da tornada ve zımparada olağandan çok daha dar bir hata payı bırakır. Biçim dağarcığında bulldog ve dublin yorumları öne çıkar. Hocasından devraldığı çok yüzeyli (fasetli) sap işçiliği ise imzasının ikinci yarısıdır: sapın yüzeyleri birbirini keskin çizgilerle kesecek biçimde düzlenir ve bu düzlemlerin birleştiği hatların kusursuz olması gerekir. Gövdelerde briyar kullanır; ağızlıkta ise ebonit ve cumberland gibi malzemeleri çeşitli renklerde değerlendirir. Renk seçimi, Danimarka okulunun genel olarak ölçülü ağızlık anlayışı içinde onu ayırt edilir kılar.

Ustaya giden yol

Aktarılan yaşam öyküsüne göre Riger-Kusk Almanya'da doğmuş, küçük yaşta Jutland'da bir çiftlikte yaşayan Danimarkalı bir ailenin yanına evlatlık verilmiştir. Pipoyla tanışması okul sonrası yıllarda, ucuz bir koçan pipoyla olmuş; beğendiği briyar pipoların bütçesini aşması onu kendi piposunu yapma fikrine götürmüştür. 1985-86 yıllarında Svendborg'da bir müzede çalışırken Poul Ilsted'in aynı kasabada oturduğunu öğrenmesi dönüm noktası olmuş, iş çıkışlarında ustanın atölyesine düzenli olarak uğrayarak yetişmiştir.

Kopenhag arası ve Svendborg'a dönüş

Ustanın bir dönem Kopenhag'da, Pipe-Dan'ın atölyesinde çalıştığı bilinir; buradaki kadrolu yapımcı Phil Vigen olduğu için tezgâhı ancak mesai bitiminden sonra kullanabilmiştir. Kayıtlara göre bu düzen 1990'da başlamış, dükkânın 1991'de kapanmasıyla sona ermiştir. Ardından kendi dükkânını ve atölyesini açan Riger-Kusk, gelen ziyaretçi yoğunluğunun tezgâh zamanını yediğini görünce 1997'de daha sakin bir mekâna, kışın ısıtılması güç olan bu ikinci yerden de eski hocasının bulduğu bir daireye geçmiştir. Böylece 2000'lerin ortasında yeniden Svendborg'a yerleşmiştir.

Üretim ve tanınırlık

Pipo, ustanın tek uğraşı değildir: Danimarka televizyon ve sinema yapımlarında sahne ve dekor tasarımı yapar, ayrıca çoğu granitten olmak üzere heykelle uğraşır. Tezgâhtan çıkan sayı bu nedenle sınırlı kalır; kayıtlara göre yıllık üretim elli ile yüz pipo arasında değişir. İşleri ağırlıkla Danimarka dışındaki koleksiyoncu çevrelerine ulaşır. Yine kayıtlara göre usta yavaş içim yarışmalarına da katılmış, 2009 ve 2011'de kadınlar kategorisinde dereceler elde etmiştir. Az üretip yüksek tanınırlık taşıyan bu profil, Danimarka okulu içindeki tekil atölyelerin tipik konumudur.