Manger
Manger, Almanya'nın Aşağı Franken bölgesindeki Wollbach köyünde Anton Manger tarafından kurulan bir pipo üreticisidir. Üretim 1957 sonbaharında başladı. Marka, aynı çatı altında hem gösterişsiz seri modeller hem de tek tek elde biçimlendirilen serbest formlu pipolar üretmesiyle tanınır.
Kuruluş ve büyüme
Kurucu, ahşap oymacılığı ve tornacılık öğrenmiş bir zanaatkârdı; mesleğe pipo yapımıyla değil, savaş sonrası yılların kıtlığında elde ne varsa onarmakla girdi. O dönemde Almanya'da sağlam pipo bulmak güç olduğundan, tamir tezgâhı hızla bir talep haritasına dönüştü. Manger, üretim için gereken kesici takımları ve tezgâhları uzun yıllara yayılan bir uğraşla kendisi kurdu; düzenli üretime ancak 1957'de geçebildi.
İşletme küçük bir köy atölyesi olarak kalmadı. Kayıtlara göre 1970'li yıllardaki en yüksek noktasında on dokuz kişi çalıştırdı ve günlük üretim birkaç yüz pipoyu buldu. Bu ölçek, markanın Almanya'daki son "sıfırdan yetişmiş" profesyonel pipo yapımcılarından biri sayılmasının da nedenidir. Sonraki on yıllarda üretim yeniden daralarak aile ölçeğine döndü.
Üslup ve ürün yelpazesi
Atölyenin çıkış ilkesi baştan beri sadeydi: kullanışlı, dayanıklı ve gösterişten uzak briyar pipolar yapmak. Ürün yelpazesi bu yüzden geniş tutuldu; bir uçta klasik ölçülerde sade seri modeller, diğer uçta damar akışına göre elde biçimlendirilmiş freehand örnekler yer aldı.
Manger pipoları, Danimarka okulunun cilalı zarafetinden çok işlevi öne alan bir el işi izlenimi verir; koleksiyonerler arasında ağırlıklı olarak içim özellikleriyle anılır. Marka Almanya çapında geniş bir çevre tarafından ilk kez 2000'li yılların başında, kurucunun oğlu Arno Manger'in pipoları çevrimiçi müzayede platformlarında tanıtmasıyla duyuldu.
Koleksiyon ve yazılı miras
Anton Manger yalnızca pipo yapan değil, pipo tarihi üzerine yazan bir isimdir. Tütünün tarihine, Ulm'ün kök ahşabından yapılma pipolarına ve Ruhla'nın lüle taşı geleneğine ayrılmış üç kitabı vardır. Ulm geleneği için PipoWiki'de ayrıca Ulmer Maserholzpfeifen maddesine bakılabilir.
Kurucu, on dört yaşında dedesinden aldığı iki porselen pipoyla başlayan bir koleksiyon da biriktirdi. Otuz yıla yayılan bu birikimin 1.630 parçası 1984'te elden çıkarıldı ve 1996'da, Oberelsbach'taki tarihî okul binasında açılan Erstes Deutsches Tabakpfeifenmuseum'un çekirdeğini oluşturdu. İki katta dokuz odaya yayılan sergi, 17. yüzyıldan 20. yüzyıla Almanca konuşulan coğrafyanın pipo üretimini ve tütün kültürüne ait eşyaları kapsar.
Anton Manger 2021 yılında, doksan iki yaşında öldü. Marka bugün, ürettiği pipolar kadar arkasında bıraktığı belgeleme çalışmasıyla da anılır.
