top of page
< Back

Mastercraft

Mastercraft, yirminci yüzyıl ortasında Amerika Birleşik Devletleri'nde geniş bir kitleye ulaşan pipo adlarından biridir; ancak alışılmış anlamda bir imalatçı değildir. Marka, Avrupa'daki ve Orta Doğu'daki fabrikalara yaptırdığı pipoları kendi damgasıyla ABD pazarına getiren, yanına çakmak, tütün kesesi ve benzeri gereçleri de ekleyip toptan dağıtan bir ithalat kuruluşuydu. İdare uzun yıllar New York'ta bulundu.

Fabrikası olmayan bir marka

Mastercraft'ın kendi tezgâhı ve kendi oymacısı yoktu; adını taşıyan her pipo başka bir atölyenin işiydi. Anlatılana göre stokta İtalya'dan Rossi, Brebbia, Santambrogio, GIGI ve Rovera kardeşlerin, İngiltere'den Parker/Hardcastle ile Orlik'in, Fransa'dan Jeantet ve Jima'nın imzasını taşıyan hatlar vardı; Avusturya'dan Strambach'ın lüle taşı pipoları, İsrail'de üretilen bir seri, Japon çakmakları ile Hong Kong yapımı keseler de dağıtım listesine giriyordu. Bu döküm tek bir hatıra anlatımına dayanır ve bağımsız ticaret kayıtlarıyla karşılaştırılmış değildir.

Böyle bir yapı, aynı adı taşıyan iki pipo arasında ciddi işçilik farkı olabileceği anlamına gelir. İpucu çoğunlukla damgadadır: kalkan biçimli bir çerçeveye alınmış "Mastercraft" adı, yanında funda kökü (briyar) için kullanılan "Imported Briar" ibaresi ve sıkça üretim ülkesi ("Italy" gibi) okunur. Ağızlığın yan yüzündeki gümüş renkli oval "MC" işareti ile Executive Choice gibi seri adları da bilinen izlerdendir; bir bölüm örnekte "Algerian Briar" damgası görülür. Marka, dergi ilanlarında Bing Crosby'nin yüzünü kullanmış olmakla anılır; bu bilgi pipo literatüründe yaygın olsa da özgün ilan görselleriyle doğrulanmış değildir.

Sparta'ya taşınma

Savaş sonrası dönemde marka Bernard Hochstein'ın elindeydi. Skoal ve Copenhagen markalarının sahibi United States Tobacco (UST), aktarılana göre 1969'da Dr. Grabow'u Lavietes ailesinden, 1974'te de Mastercraft'ı Hochstein'dan aldı. Yeni sahip, New York'taki işletmeyi Grabow'un 1943'ten beri üretim yaptığı Kuzey Carolina'nın Sparta kasabasına taşıyıp iki markayı aynı binaya yerleştirdi. Taşınma sırasında bitmiş mal stoku bir süre Winston-Salem'deki bir depoda bekletilmiş, anlatıldığına göre stok dönemin ölçülerine göre alışılmadık büyüklükte bir yer kaplamıştır.

Mastercraft'ın daha önce devraldığı adlardan biri de Marxman'dı. Robert "Bob" Marx'ın New York'ta kurduğu bu marka, kâsesine sinema oyuncularının yüzü oyulmuş figüratif pipolarla anılır. Devir tarihi kesin değildir; UST alımından önceki yıllarda gerçekleştiği aktarılır.

Grabow ile iç içe yıllar

Aynı çatı altına giren iki işletme kısa sürede birbirinin ürün hattını beslemeye başladı. Grabow, Mastercraft'ın ithal ettiği bazı biçimleri kendi adıyla yeniden üretti; sürekli tedarik bulmakta zorlanan Mastercraft ise Grabow'un istikrarlı üretiminden yararlandı. Sonuçta aynı gövde iki markada başka bir adla ve başka bir yüzey işlemiyle satılabiliyordu: düz cilalı Seville karşılığını Grabow'un rustik Hillcrest'inde buldu, freehand hattı bir tarafta Andersen, öbür tarafta Grabow Freehand adını aldı. Ağızlıkta lucite kullanımının Grabow'a Mastercraft üzerinden geçtiği de aktarılır. Bu dönemde iki markanın briyar tedariki ve bitirme uygulamaları birbirine yaklaşmıştır.

Yetmişli yıllar markanın en görünür dönemidir; Mastercraft pipoları büyük posta siparişi kataloglarında düzenli olarak yer aldı. Anlatıldığına göre UST, yetmişli yılların sonunda pipo dükkânlarına dönük küçük bir satış ekibi kurmuş, ekip dağıtıldıktan sonra satışlar gerilemiştir. Marka bugün üretimde değildir; adı çoğunlukla estate piyasasında, kimin yaptığı damgadan çıkarılmaya çalışılan pipolarla anılır.

Maddedeki ayrıntıların önemli bölümü, yetmişli ve seksenli yıllarda Mastercraft ile Grabow'da yöneticilik yapmış bir kişinin forum anlatımına dayanır; bağımsız belgelerle karşılaştırılmadıkları sürece bu bilgiler tek kaynaklı sayılmalıdır.

bottom of page