Rossi

Rossi, briar pipo yapımını İtalya'da sanayi ölçeğine taşıyan ilk büyük girişimlerden biridir. Kuzey İtalya'nın önde gelen tütün ürünleri toptancılarından Ferdinando Rossi'nin 1886'da kurduğu işletme, Varese ilindeki Barasso'da büyümüş ve iki dünya savaşı arasında dünyanın en büyük pipo fabrikası sayılacak boyuta ulaşmıştır.

Toptancılıktan Fabrikaya

Rossi'nin işi başlangıçta pipo yapmak değil satmaktı; mal aldığı atölyeleri yakından tanıyordu. O yıllarda İtalyan pipolarının büyük bölümü ailelerin evlerinde, çoğunlukla şimşir ya da zeytin ağacından, tek tek elde biçimlendiriliyordu. Fransa'nın Saint-Claude kasabasında funda kökünün (briar) tezgâhta seri biçimde işlendiğini gören Rossi, aynı düzeni kendi ülkesinde kurmaya karar verdi. Ne var ki tezgâhların ayrıntıları Saint-Claude atölyelerinin kıskançlıkla koruduğu bilgiydi; makineler tek elden satın alınamadı, farklı yerlerden parça parça toplandı ve işe yarar hâle gelene kadar üzerlerinde değişiklik yapıldı.

Kuruluş 1886'ya tarihlenir. Kayıtlar işin doğrudan Barasso'da mı yoksa önce Milano'daki bir ticarethanede mi başladığı konusunda ayrılır; kesin olan, yüzyıl dönümünde üretimin Barasso'ya yerleşmiş ve kadronun 120 kişiyi bulmuş olmasıdır. Bu yükseliş çevrede yeni atölyelerin doğmasını da tetikledi: Gerolamo Ceresa (1897), Fratelli Lana (1900), Stefano Santambrogio (1910) ve Rovera kardeşler (1911) gibi kurucular daha önce Rossi'de çalışmış ya da ona fason iş yapmıştı. Varese çevresi böylece İtalyan pipo sanayisinin merkezi hâline geldi.