Medaglia (Enrico Medaglia)

Medaglia, İtalyan yaylı çalgı ustası Enrico Medaglia'nın kendi adıyla imzaladığı, çok küçük ölçekli bir el yapımı pipo üretiminin adıdır. Medaglia'nın esas mesleği pipo değil çalgıdır; pipo, atölyesinin tezgâhında yıllar içinde yanına eklenmiş ikinci bir uğraş olarak gelişmiştir. Bu yüzden marka, ticari bir pipo firmasından çok, tek elden çıkan sınırlı sayıda parçanın toplandığı bir imza sayılır.

Usta ve Atölyesi

Enrico Medaglia 11 Mayıs 1962'de Milano'da doğdu. Cremona'daki "Antonio Stradivari" Uluslararası Çalgı Yapım Okulunu 1980'de bitirdi; öğrenciliği boyunca Giobatta Morassi ve Francesco Bissolotti başta olmak üzere dönemin tanınmış ustalarının yanında yetişti. Mezuniyetin ardından bir süre Morassi'nin Cremona'daki tezgâhında, sonra Lodi ve Milano'da çalıştı; nihayet Padova'ya yerleşti. Liuteria Veneta adını taşıyan bugünkü atölyesinde keman, viyola, viyolonsel, kontrbas ve viyola da gamba yapımı ile koruyucu onarımı, ayrıca yay yapımı, onarımı ve kıl değişimi yürütülür.

Bu geçmiş, pipolarının niteliğini de açıklar. Çalgı yapımı, ince ölçü tutturmayı, ahşabın damarını okumayı ve el aletiyle bitirmeyi zorunlu kılan bir zanaattır; aynı alışkanlıkların briar bloğunda da sürdüğü kabul edilir.

Üretim ve Pipolar

Pipo yazınında dolaşan tek rakam, yılda yaklaşık elli parçalık bir üretimdir; bu bilgi tek bir aktarıma dayanır ve bağımsız olarak doğrulanamamıştır. Aynı kayıtlara göre pipolar bütünüyle elde biçimlendirilir, seri kalıp ya da makine kopyalama kullanılmaz; ağızlıkların da metakrilat türü sert bir döküm malzemeden hazırlandığı belirtilir. Ağızlık malzemeleri içinde bu grup, ebonitten farklı olarak zamanla kararmayan bir yüzey vermesiyle ayrılır. Bu ölçekteki bir üretim, İtalyan pipoculuğunda fabrikaların yanı sıra tek kişilik atölyelerin süregelen ağırlığını gösteren örneklerden sayılır; konunun genel çerçevesi için İtalyan el yapımı piposunun kısa tarihi maddesine bakılabilir. Ustanın kendi tanıtım sayfaları çalgı yapımını öne çıkardığı için, pipo işinin bugün hangi ölçekte sürdüğü açık değildir.

Kaynaklardaki Karışıklık

Medaglia adına ayrılmış bazı arşiv sayfalarında, aynı başlık altında ikinci bir ustanın tanıtımı da yer alır: 1998'de Don Carlos pipolarının ustası Bruto Sordini ile tanıştıktan sonra pipo yapmaya başlayan Enrico Marola. Marola'nın Vercelli'de yaşadığı ve pipolarını "Enricoro" adıyla imzaladığı, kendi verdiği bilgiye dayanır; başka bir kaynakta doğrulanmamıştır. İki usta birbirinden bağımsızdır ve yalnızca ilk adlarını paylaşır; kayıtlar taranırken karıştırılmamaları gerekir.