Pollner (Carl Pollner & Sohn)

Pollner, tam adıyla Carl Pollner & Sohn, Vestfalya'nın Bünde kasabasında 9 Ekim 1878'den bu yana aynı ailenin elinde süren bir ahşap tornacılığı ve tütüncülük işletmesidir. Merdiven basamağı, masa ayağı ve mobilya parçası üreten küçük bir tornacılık olarak kurulan iş, 1881'de açılan küçük dükkânla birlikte şemsiye, baston ve pipo da satmaya başlamış; sonraki kuşaklarda ağırlık büsbütün pipoya ve tütüne kaymıştır.

Kuruluş ve kuşaklar

Atölyenin kurucuları Carl ve Elise Pollner'dir. İkinci kuşağı temsil eden ve 1883 doğumlu olan Otto Pollner, ahşap torna işini Münster'de pipo dalında öğrendi ve eğitimini 1900 dolaylarında tamamladı; işletmenin yönü bu dönemde belirginleşti. Firma 1920'de "Carl Pollner & Sohn" adıyla tescil edildi ve aynı yıl atölyeyle satış bölümünü bir arada barındıran kendi binasına geçti; ikinci kuşağın yönetimi 1957'ye kadar sürdü.

Üçüncü kuşağın başındaki isim, 1958'de idareyi devralan Otto Pollner II'dir. Pipedia'nın aktardığına göre bu dönemde işletmeyi eşi Wanda, sonrasında da Christel Pollner ile birlikte yürütmüş; tütün kolu belirgin biçimde öne çıkmıştır. 1990'da yönetim dördüncü kuşaktan Otto-Karl Pollner'e geçti. Beşinci kuşağı ise 2015'te işin başına gelen Julian Gronau temsil eder.

Otto Pollner II ve OP-Studio pipoları

Ailenin en çok bilinen ismi, üçüncü kuşaktan Otto Pollner II'dir (1925-2004). Almanya'nın usta belgeli son pipo tornacısı sayılır. Tek tek elde bitirdiği pipoların yanı sıra uzmanlık dergilerinde çok sayıda yazı yayımlamış, pipo üzerine birkaç kitap kaleme almıştır. Bunlar arasında yeni başlayanlara pipo içimini anlatan Pfeiferauchen leicht gemacht, Vestfalya ve Lippe bölgesinin tornacılarını konu alan Tabakpfeifen aus zwei Jahrhunderten ve Rennsteig ile Rhön arasındaki pipo yapımcılarını üç yüzyıllık bir çerçevede inceleyen 1997 tarihli Die Pfeifenmacher zwischen Rennsteig und Rhön bulunur. Son kitap, bölgesel pipo tarihçiliğinin başvuru metinlerinden biri kabul edilir.

Atölyenin imza ürünü olan OP-Studio pipolarını da o geliştirdi. Elde bitirilen bu briyar pipolar, ustanın ölümünden sonra da marka adıyla anılmayı sürdürdü. Kayıtlara göre Otto Pollner II, 1992'den itibaren Saint-Claude'daki pipo ustaları loncasının (Confrérie des maîtres-pipiers) üyesiydi; Fransız geleneğiyle kurulan bu bağ, Alman tornacılığının Avrupa ölçeğindeki yerine de işaret eder.

Bugün

İşletme bugün hâlâ Bünde'de faaliyettedir; pipo ve tütünün yanında puro, şarap ve Erzgebirge yöresinin ahşap işleri gibi başka ürünler de ürün yelpazesinde yer alır. Pipo, işletmenin amblemindeki yerini korur ve OP-Studio adı sürdürülür. Bünde, Alman tütün sanayisinin tarihî merkezlerinden biri olduğu için Pollner'in hikâyesi tek bir atölyenin değil, bir kasabanın tütünle kurduğu ilişkinin de kaydı sayılır.