Purdy (Will Purdy)

Purdy, Amerikalı pipo ustası Will Purdy'nin kendi adıyla imzaladığı pipoların markasıdır. Kayıtlara göre 1958 doğumlu olan Purdy, Colorado eyaletinde Boulder ilçesine bağlı Louisville'de, evinin bodrumuna kurduğu küçük bir tezgâhta çalışır. Atölyesi tek kişiliktir ve yıllık üretimi düşük tutulduğu için imzası, yaygın dağıtımı olan bir marka olmaktan çok koleksiyoncu çevrelerinde dolaşan bir ad olarak anılır.

Tezgâhın kuruluşu

Purdy'nin pipoyla tanışıklığı gençlik yıllarına, pipo içen bir aile çevresine dayanır; ancak yapımcılık 2000'lerin hemen başında gündemine girmiştir. İlk denemeleri 2001'de hazır parçalardan kurulan pipo kitleriyle olmuş, ertesi yıl iki torna ile briyar ve ebonit çubuk stoku edinerek bloktan biçimlendirmeye geçmiştir. Ustalığını atölye çıraklığıyla değil, gündelik ve kesintisiz bir alıştırma düzeniyle geliştirdiği bilinir; bu süreçte kimi koleksiyoncuların değerlendirmelerinden yararlandığı da kaydedilir.

Tezgâhın dışa açılışı 2004 başında Los Angeles ve Chicago pipo fuarlarına götürdüğü parçalarla olmuştur. Düz cilalı (smooth) yüzeyli pipolar aynı yıl dolaşıma girmiş, kumlanmış (sandblast) yüzeyli örneklerin ise 2007 için duyurulduğu, sonraki yıllara tarihlenen kumlanmış parçaların da bilindiği görülür. Bu seyir, aynı dönemde Amerikan el yapımı pipo sahnesi içinde kendi kendine yetişen küçük tezgâhların çoğalmasıyla aynı yöne bakar.

Malzeme ve yapım

Kullandığı briyarın İtalya'dan geldiği ve en az beş yıl dinlendirilmiş olduğu bildirilir; briyar seçiminde blok başına damar okuması belirleyicidir. Ağızlıklarda hazır kalıp kullanılmaz: Alman yapımı ebonit çubuk elde kesilerek biçimlendirilir ve bu çubuğun Danimarkalı usta Tom Eltang ile Pia Eltang'dan temin edildiği kaydedilir. Siyah ebonitin yanında damarlı görünümlü cumberland de tercih edilir. Bu tutum, ağızlık malzemeleri konusunda elde işlenen ebonitten yana duran çizgiyle örtüşür.

Hazne, parçanın biçimine göre yuvarlak, konik ya da kademeli açılabilir; hangi kesitin seçileceği en baştan blok ile şekle bağlıdır. Küçük ölçekli tezgâhlarda sık görüldüğü üzere kaba biçimlendirmeden son cilaya kadar bütün aşamalar aynı elden çıkar; bu da yıllık üretimin sınırlı kalmasının başlıca nedeni sayılır.

Biçim anlayışı

Purdy, Fransız, İngiliz ve İskandinav geleneklerinin yerleşik şekillerinden yararlanır; ancak biçimi bloğun damarına göre belirlediği için aynı adı taşıyan iki parça birbirinin kopyası olmaz. Yerleşik hiçbir kalıba girmeyen tekil işler de üretir. Bu yaklaşım, kalıp ve seri üretim üzerine kurulu fabrika işiyle değil, artisan tezgâh anlayışıyla akraba sayılır. Parçalarda bir derecelendirme işareti bulunur; ikinci el kayıtlarında A ve C gibi harf kademelerinin yanı sıra ad taşıyan kademelere de rastlanır. Bu kademelerin ölçütleri üretici tarafından açıklanmış değildir.