top of page
< Back

Roush (Larry Roush)

Roush, Amerikalı usta Larry Roush'un kendi adıyla ürettiği el yapımı briyar pipoların markasıdır. Ohio'daki atölyesinde tek başına çalışan Roush, kuyumculuk geçmişini pipo yapımıyla birleştirmiş; ahşabı gümüş ve altınla buluşturan işçiliğiyle Amerikan el yapımı pipo sahnesinin tanınmış adlarından biri sayılır.

Koleksiyonculuktan atölyeye

Roush pipo yapımına kuyumculuk tarafından girdi. Mesleği gereği gümüş ve altın işlemeyi bilen usta, önce topladığı pipolara kendi elinden çıkma bilezikler taktı; kalıptan çıkma halkalar değil, kuyumculuk aletleri isteyen desenli parçalardı bunlar. Bu işçilik, aynı yıllarda tanıştığı Amerikalı usta Michael Butera'nın dikkatini çekti ve iki isim arasında önce iş ortaklığı, ardından çıraklığa benzer bir ilişki kuruldu. Roush'un başlangıç yıllarında Butera'dan aldığı yönlendirme, hem ustanın kendi tanıtım metninde hem de dönemin pipo basınında işini biçimlendiren etkenler arasında sayılır.

Ara ve dönüş

Marka 1990'larda tanındıktan sonra ustanın piyasadan çekilmesiyle bir süre görünmez oldu; Roush bu ara dönemde kuyumculuk ve atölye işine geri döndü. Anlatıldığına göre ilk dönemin sonunda numaralandırma dört yüze yaklaşmıştı ve usta 2001'de tezgâha döndüğünde sayacı sıfırlamak yerine kaldığı yerden ilerletti. Dönüşün ardından üretim ilk döneme göre çok daha düzenli bir hâl aldı. Erwin Van Hove'un Fransızca pipo basınında yayımlanan "Go West" başlıklı Amerikan atölyeleri değerlendirmesi de bu dönüşü ele alan yazılar arasındadır.

Malzeme ve yapım

Atölyenin briyar tedariki ağırlıkla İtalya'dan yapılır; ustanın kendi anlatımında da güncel kaynak olarak yalnızca bu ülke geçer. Ham kütüğün seçimi, kürlenmesi ve yüzey bitirmesi, Roush'un yıllar içinde oturttuğunu belirttiği aşamalardır. Damar deseni, kütüğün düz yüzeyli bir pipoya mı yoksa oyma bir pipoya mı dönüşeceğini belirleyen ilk ölçüttür. Metal işlerinde yalnızca katı gümüş ve 14 ayar altın kullanılır; bilezikler hazır boru kesilerek değil pipo başına ayrı hazırlanır. Kimi parçalarda kakma malzemesi olarak Alaska kökenli fosil mors ve mamut dişine de yer verilir.

Ağızlıklar elde kesilir. En sık kullanılan malzeme ebonittir; siyahın yanı sıra mavi-yeşil damarlı bir çeşidi de vardır, kimi pipolarda ise cumberland ya da bakalit tercih edilmiştir. Ağızlığı şafta oturtan uç (tenon) Delrin'den işlenir. Yüzeyde düz, renkli rustik oyma ve kumlama seçenekleri bulunur; kumlama, atölyenin görece geç benimsediği ve zamanla ayrı bir kademeye kavuşan bitirme biçimidir.

Derecelendirme ve damgalar

Marka, yüzey bitirmesine göre birbirinden ayrı kademeler kullanır. Düz pipolarda ölçüt R, O, U, S ve H harfleridir; bu diziliş markanın adını heceler. Kumlanmış pipolar S1'den S5'e, oyma yüzeyliler 6'dan 10'a numaralanır. L1-L6 aralığı ise usta tarafından "özel" sayılan, alışılmadık tasarımlı ya da olağan dışı nitelikler taşıyan parçalara ayrılmıştır. Bu kademelerin dışında iki damga daha vardır: gövdesi alışılmışın çok üzerinde büyük olan pipolar "297", kadınlar için yapılan ince pipolar ise "TIFFANY" ile işaretlenir. Atölyenin resmî sitesindeki duyurulara bakılırsa Roush 2026 başı itibarıyla yeni parçalar üretmeyi sürdürmektedir.

bottom of page