1980'lerin Sahte Dunhill'leri
1980'lerin sahte Dunhill'leri, 1980'lerin başında İngiltere'de yapılıp Amerikan koleksiyon çevrelerine erken tarihli birer nadir parça diye sunulan küçük bir pipo grubudur. Kusurlu olan malzeme ya da işçilik değildir: Bu pipoların çoğu Dunhill briyarından, Dunhill'de yetişmiş eller tarafından yapılmıştır. Yanlış olan, gövdeye vurulan yazıdır; damgalar pipoyu olduğundan on yıllarca yaşlı ve katalogda karşılığı zor bulunan nadir bir şekil gibi gösterir. Olay, briyar pipo koleksiyonculuğunun en çok anılan sahtecilik vakası sayılır.
Fırsatın oluşması
Dunhill 1976'da Lane Limited'i satın alınca Charatan pipo hattı da aynı çatı altına girdi. 1980'lerin başında Dunhill pipo üretimi tek tesiste toplandı; Charatan üretimi 1982'de Walthamstow'a taşındı ve bir dizi usta işini kaybetti. Tesisten ayrılan yalnızca insanlar olmadı: El aletleri, damga takımları, ham briyar ve kalite ayıklamasında elenip yarım bırakılmış hazne kutuları da denetimsiz biçimde dışarı çıktı. Aynı yıllarda Dunhill fabrikasında yetişen Bill Ashton-Taylor, kendi markası Ashton'ın ilk piposunu 1983'te yaptı.
Amerika'da ise kullanılmış briyar pipo toplamak yeni bir uğraş olarak belirmişti; fuarlar, posta listeleri ve telefonla yürütülen aramalar bu uğraşın ilk çerçevesiydi. En çok aranan parçalar büyük boyutlu ve erken tarihli Dunhill'lerdi. Buna karşılık alanın bilgi birikimi çok sığdı: Erken dönem katalogları elde edilemiyor, iri boy örnekler yeterince tanınmıyor, ODA damgasındaki harflerin ülke adlarını gösterdiği gibi yanlış inanışlar dolaşıyordu. Ölçüt yokluğu sahteciliğe geniş bir alan bıraktı.
1983–1984: ortaya çıkış
İlk şüpheli örneklerden biri 1983'te görüldü: Dunhill'in LC şekil harfini taşıyan, 1920'lerin başına ait gerçek bir pipo. Kumlaması aşınmış, sapı hasarlıydı; sap kısaltılıp ağızlık yuvası yeniden açılmış, gövde yeniden boyanmış ve pipo son derece nadir görülen "LLC" harfleriyle damgalanmıştı.
Ertesi yıl tanınmış bir koleksiyoncu, Amerika'daki büyük pipo fuarlarından birinde otuz pipoluk bir teşhir açtı; kaynaklarda fuarın adı geçmez. Teşhirde daha önce hiç kaydedilmemiş şekil numaraları taşıyan iri Shell'ler (Dunhill'in kumlanmış yüzey serisi), hiç içilmemiş ODA örnekleri ve dokuz inçi bulan iki Canadian vardı. Teşhir ödül aldı, Shell Canadian serginin en iyisi seçildi. Oysa parçaların hemen tamamı sahteydi. Sahtecilik anlaşılınca teşhiri açan koleksiyoncu ortamdan çekildi; aldananların bir kısmı ellerindeki pipoları yok etti, bir kısmı koleksiyonculuğu tümüyle bıraktı. Pipoları kimin yaptığı kaynaklarda adlandırılmaz. Konuyu yıllarca inceleyen ve 1998'de Dunhill briyar piposu üzerine bir başvuru kitabı yayımlayan John C. Loring, sayıyı elli ile yetmiş beş arasında tahmin eder.
Ayırt etme ölçütleri
Koleksiyonlar dağıldıkça bu pipolar yeniden ortaya çıkmaya, arada gerçek diye sunulmaya başladı. Loring'in derlediği uyarı işaretleri şunlardır:
Damga düzeni: Dunhill yazıları, tarih kodu için her yıl değiştirilen ve tek vuruşta basan blok takımlarla vurulurdu. Elde eklenmiş tarih kodu, yanlış punto, eğik satır ya da "MADE IN ENGLAND" ile patent bloğunun hiç bulunmayışı kuşku vericidir.
Şekil harfleri: Katalogda karşılığı olmayan kodlar sorun işaretidir. Dunhill 1980'lerin başında "H" ile başlayan birkaç iri şekil çıkarmıştır, ancak bunlar daima 1970'lerin ortasından sonraya ait tarih kodu taşır.
Döneme uygunluk: 1980'lerin biçim anlayışını taşıyan iri bir piponun 1930'lara tarihlenmesi tek başına şüphe konusudur. Blitz bombardımanı (7 Eylül 1940 – 16 Mayıs 1941) yıllarında ise briyar da üretim kapasitesi de kısıtlıydı; o tarihlere yerleştirilen aşırı büyük pipolar hiç oturmaz.
Kumlama karakteri: 1980'lerin sığ ve düzenli kumlaması, 1920'lerin ve 1950'lerin ilk yarısının derin, engebeli dokusundan ayrılır.
Cidar ve kusurlar: Ağza yakın bölümde kalın hazne cidarı erken dönem Shell'lerde alışılmış değildir. Kum cebi, örtülmüş çatlak ya da tıraşlanmış ağız, fabrikanın elediği bir haznenin dışarıda tamamlandığına işaret eder.
Beyaz nokta ve durum: Büyütme altında oval görünen nokta, ağızlığın fabrika işi olmadığını gösterir; erken tarihli bir piponun hiç yıpranmamış olması da sorgulanır.
Geçmiş kaydı: Piponun kimden kime geçtiğinin izlenebilmesi ölçütlerin en pratiği sayılır.
Sonrası
Loring, sahte olduğu kesinleşen bir piponun gövdesinde "DUNHILL" yazısındaki D harfinin üzerine çapraz bir çentik atılmasını savunmuştur. Öneri geniş kabul görmedi; koleksiyoncuların çoğu pipoyu olduğu gibi saklamayı ve el değiştirirken durumu açıkça bildirmeyi tercih etti.
