Mısır Koçanı Pipo
Mısır koçanı pipo (corncob pipe), kurutulmuş mısır koçanından tornalanan hazneye sahip pipo türüdür. Amerikan pipoculuğuyla özdeşleşen bu tür, pipo hazne malzemeleri arasında en hafif ve en gösterişsiz seçeneklerden biri sayılır; buna karşılık kuru ve serin içimi sayesinde hem yeni başlayanlar hem de deneyimli içiciler arasında kalıcı bir yer edinmiştir.
Tarihçe
Seri üretim mısır koçanı piponun tarihi 1869'da, Missouri eyaletinin Washington kasabasında başlar. Anlatılana göre yerel bir çiftçi, kendi yonttuğu koçan pipoyu Hollandalı göçmen marangoz Henry Tibbe'ye götürerek torna tezgâhında daha düzgününü çevirmesini istemiş, Tibbe de kısa sürede işi düzenli pipo üretimine dönüştürmüştür. 1878'de Tibbe, koçan haznesinin dışına alçı esaslı bir sıva uygulayarak pipoyu ateşe dayanıklı hâle getiren yöntemin patentini aldı; karışımın tarifi bugün de kısmen sır olarak korunmaktadır.
Tibbe, hafif ve gözenekli koçan pipolarının serin içimini dönemin pahalı lüle taşı (meerschaum) pipolarına benzeterek ürününe "Missouri Meerschaum" adını verdi; işletme 1907'de bu adla şirketleşti. Ayrıntıları Missouri Meerschaum maddesinde anlatılan şirket, 1925'te kasabanın çevresinde çalışan bir düzine kadar koçan pipo fabrikasından bugün ayakta kalan tek üreticidir; Washington ise hâlâ "Dünyanın Mısır Koçanı Piposu Başkenti" olarak anılır.
Yapım süreci
Pipoluk koçan sıradan bir tarla ürünü değildir: fabrika, iri ve dayanıklı koçanlar veren, tohumu vaktiyle Missouri Üniversitesi'ne geliştirtilmiş özel bir melez mısır çeşidini kendi arazisinde yetiştirir. Taneleri ayrılan koçanlar tornaya girmeden önce fabrikanın üst katında yaklaşık iki yıl bekletilir; bu süre koçanı hem kurutur hem de sertleştirir. Üretim sırasıyla tornada şekillendirme, hazne deliğinin açılması, patentli sıvanın uygulanması ve kuruduktan sonra zımparalama ile vernikleme adımlarından oluşur; bazı modeller günümüzde de elde tornalanır. Şirket, üretimini 1880'lerden kalma üç katlı tuğla fabrikasında sürdürmektedir.
Koçan piponun tanımlayıcı özelliklerinden biri, hazne ile sapın farklı malzemelerden olmasıdır: hazneye geleneksel olarak ahşap bir sap ve plastik ya da akrilik bir ağızlık (stem) takılır.
İçim özellikleri
Gözenekli koçan, içim sırasında oluşan nemi iyi emer; bu da kuru ve serin bir içim sağlar. Hazne tada görece nötr kaldığından tütünün karakterini olduğu gibi yansıttığı kabul edilir. Koçan pipo ayrıca alıştırma (break-in) dönemi gerektirmez; ilk dolumdan itibaren sorunsuz içilir.
Öne çıkan artıları ve sınırları şöyle özetlenebilir:
Artıları: Çok hafiftir, bakımı yok denecek kadar azdır ve düşük maliyetlidir; nötr karakteri sayesinde yeni harmanları tanımak için deneme piposu olarak da yaygın biçimde kullanılır.
Sınırları: Ömrü briyara göre belirgin biçimde kısadır; yoğun kullanımda hazne tabanı zamanla yanabilir.
Kültürdeki yeri
Koçan piponun en bilinen kullanıcısı General Douglas MacArthur'dur; Missouri Meerschaum, generalin adını taşıyan dev haznesli modeli üretmeyi sürdürmektedir. Mark Twain ve çizgi karakter Temel Reis (Popeye) de koçan pipoyla özdeşleşen isimler arasında anılır. Bu mütevazı pipo, Amerikan halk kültüründe sadeliğin ve pratik zekânın simgelerinden biri olarak görülür.