Abdulla

Abdulla, 1902'de Londra'da kurulan ve yirminci yüzyılın ilk yarısında Britanya'nın en tanınan lüks sigara markalarından biri hâline gelen Abdulla & Co. Ltd. şirketinin adıdır. Firma pipo camiasında bir atölye olarak değil, kendi adını taşıyan briyar pipoları piyasaya süren bir tütüncü markası olarak anılır. Bu yüzden Abdulla damgalı pipolar, dönemin Londra tütüncülüğünün pipoyla sigarayı aynı vitrinde buluşturan ticari alışkanlığının izini taşır.

Sigaradan gelen bir marka

Şirketin ünü, adını taşıyan sigaralardan gelir. Abdulla sigaraları Mısır, Türk ve Virginia olmak üzere farklı harmanlarda hazırlanırdı; bu üç seçenek, Şark tütününe duyulan merakın Avrupa'da zirveye çıktığı yıllarda markanın belkemiğini oluşturdu. Adın çağrıştırdığı doğulu havaya karşın tanıtımlar egzotizmden çok zarafet ve seçkinlik vurgusu yapardı. Harmanların dayandığı Şark tütünü geleneği, aynı dönemde pipo tarafında da İngiliz harmanı anlayışını besleyen tütün ailesidir.

Kayıtlara göre firma 1917'de merkezini Mayfair'de 173 New Bond Street'e taşıdı. Bu adres Britanya ulusal arşivinin 1929 tarihli bir kaydında da "sigara uzmanları" tanımıyla birlikte geçer; aynı adres müze kataloglarında şirketin kimlik bilgisi olarak yer alır. Abdulla'nın 1923'te Hollanda'da bir şube açtığı da aktarılır.

Pipolar ve damgalar

Abdulla adıyla satılan pipolar, markanın kendi atölyesinden çıkmış eserler olarak değil, dönemin Londra üreticilerine yaptırılıp tütüncünün adıyla damgalanmış işler olarak değerlendirilir. Camiada dolaşan tekil bir restorasyon kaydında, gövde altında marka adının yanı sıra "Dribaccy Pipe" ibaresi ile "Shark Skin" adlı bir yüzey tanımı bulunduğu aktarılır; ikincisi kumlanmış bir briyar yüzeyini anlatıyor olmalıdır. Bu damgaların markanın genelinde ne kadar yaygın olduğu bilinmez. Aynı kayıtta pipolar için 1940'lar ve öncesi bir aralık önerilir, ancak Abdulla'nın yayımlanmış bir şekil kataloğu ya da damga kronolojisi bilinmediğinden kesin tarihlendirme mümkün değildir.

Bu tür tütüncü damgalı pipolar, aynı yıllarda Comoy's of London gibi büyük fabrikaların perakendeciler için ürettiği geniş üretim kolunun parçasıdır. Dolayısıyla Abdulla damgalı bir pipoda gövdenin asıl üreticisini kestirmek, çoğu zaman sap deliği, ağızlık işçiliği ve damga tipografisi gibi dolaylı ipuçlarına kalır.

Sonraki dönem

1927 dolaylarında Abdulla & Co., daha büyük bir rakip olan Godfrey Phillips tarafından satın alındı; yeni sahip şirket adını ve markalarını bir süre daha yaşattı. Godfrey Phillips Ltd. ise 1968'de bütünüyle Philip Morris'in denetimine girdi; böylece Abdulla adı, iki kuşak içinde bağımsız bir Londra firmasından çokuluslu bir grubun envanterindeki eski bir başlığa dönüştü. Marka bugün üretimde değildir. Abdulla adı artık ağırlıkla sigara ambalajı koleksiyonlarında, bir de zaman zaman koleksiyoncuların eline geçen damgalı briyarlar üzerinden hatırlanır.