Bir ODB 831'in Damgaları

ODB 831 damgaları, Dunhill'in 1950'de devreye soktuğu 800'lü OD serisinden küçük ve gösterişsiz bir piponun sapında toplanan, bir arada okunduğunda birbirini tutmayan işaretler bütünüdür. Sapta üç ayrı yıl kodu, iki grup 4 işareti, iki "A" harfi ve karşılığı bilinmeyen bir "H" yan yana durur. Diziyi derleyip yorumlayan John C. Loring'in vardığı sonuç, bu yazının tek bir üretim anını değil, yaklaşık altı yıla yayılan birkaç ayrı işlemi kaydettiğidir. Bu pipo, Dunhill damgalarının niçin toplu değil katman katman okunması gerektiğinin örneği sayılır.

İki kez düşürülen fiyat

Dizinin anahtarı, Loring'in aktardığı Aralık 1952 tarihli bir fabrika notudur. Nota göre 1948'de sağlanabilen bir parti İtalyan briyarı 806 ile 832 arasındaki şekillerde kullanılmış, bu pipolar ODB olarak fiyatlandırılmış, 1953'ten sonra ise aynı şekiller ODA sayılacaktı. Bu bilgiyle marka yüzündeki "(4) A" öbeği tek bir derece ya da bitiş damgası olmaktan çıkar. Loring'in çıkarımına göre "A" harfi, satılamayan piponun 1953'te ODB'den ODA'ya indirilişini; "(4)" ise 1956'da aynı piponun bir kez daha, bu kez grup 4 fiyatına çekilişini gösterir. Yorum üç gözleme dayanır: harf, Bruyere bitiş damgası için fazla iri ama OD derece damgası için tam ölçüdedir; sapın öbür yüzündeki "6" ile "(4)" sıkışık biçimde ve aynı anda vurulmuş görünür; daha geç tarihli 831'ler ise baştan grup 4 damgasıyla çıkmıştır. Okumanın belgeye dayalı bir doğrulaması yoktur; damga dizisi için önerilmiş tek tutarlı açıklama olarak aktarılır. Serinin fiyat basamakları için Erken Dönem Dunhill OD Pipoları maddesine bakılabilir.

1950 mi, 1953 mü

Dizinin en tartışmalı öğesi en eski yıl kodudur; sapta okunan işaret başlangıçta "3" sanılmış, bu da pipoyu 1953'e taşımıştı. 800'lü serinin 1950'de başlaması böyle bir tarihi dışlamaz, ama başka üç işaret ona direnir. Markanın 1954'e kadar sapa patent numarası vurduğu, bu uygulamayı 1955'ten itibaren bıraktığı kabul edilir; söz konusu pipoda ise patent numarası yoktur. DUNHILL yazısının altındaki LONDON satırı 1951-1952 dolayında kullanımdan kalkmışken burada yerli yerinde durur. Üstelik 1953 düzeninde OD damgasının hemen altına gelmesi beklenen şekil numarası, marka yazısının bulunduğu yüzde değil sapın diğer yüzündedir. Kodun "3" değil "50" okunması bu üç aykırılığı birden ortadan kaldırır ve pipoyu serinin ilk yılına yerleştirir. Sahtecilik ihtimali ise pipo elde incelendiğinde elenmiştir: ağızlığı dâhil yapım özellikleri markaya uyar, damgalar tek tek doğru vuruşlardır ve yazı, sahte örneklerin keskin kalan damgalarının tersine belirgin biçimde aşınmıştır.

Cevapsız kalanlar

Patent numarasının niçin bulunmadığı hâlâ açıklanabilmiş değildir. Markanın 1910'lu ve 1920'li yıllarda iç boru takılmayan pipolara patent damgası vurmadığı, 1920'lerin sonundan itibaren ise iç borudan bağımsız olarak vurduğu kabul edilir. Ele alınan pipoda iç boru izi görünmez, ne var ki tarihi bu istisnaya uymaz. Loring, yazısına sonradan eklediği notta 1949 tarihli bir LC'sinde de patent numarası bulunmadığını, LC'lere iç boru takılmadığını belirtir. "H" damgasının karşılığı ise bilinmemektedir. Damgalardan yıl okumanın genel yöntemi için Dunhill Patent Damgaları ve Tarihlendirme maddesine bakılabilir.