top of page
< Back

Dunhill Şekil Numaraları (Shapes List)

Dunhill şekil numaraları, markanın pipolarının sapına vurulan ve gövdenin hangi kalıptan çıktığını bildiren kodlardır. Camianın kısaca "Dunhill Shapes List" diye andığı derleme ise koleksiyoncu Eric W. Boehm'in yayımlanmış Dunhill kataloglarını tarayarak bu numaraları tek bir dizinde toplamasıyla ortaya çıkmıştır. Markanın kendi çıkardığı resmî bir belge değil, koleksiyoncu emeğiyle kurulmuş bir derlemedir; bu yüzden hem kapsamı hem de kesinliği kataloglarda ne bulunabildiğiyle sınırlıdır. Marka tarihi için Dunhill (White Spot) maddesine bakılabilir.

Listenin kapsamı

Derleme, 1928, 1950, 1960 ve 1969 tarihli Dunhill kataloglarına dayanır. Satırlar sabit bir düzenle kurulmuştur: önce şekil numarası, ardından gövdenin kısa tarifi, grup ölçüsü, inç cinsinden boy ve şeklin hangi katalog yıllarında göründüğü gelir. Satır sonundaki rakam ise o gövdenin bağlı olduğu şekil ailesini gösterir ve bugünkü numaralandırmayla aynıdır. Öbeklenme de bu ailelere göredir: düz ve kavisli (bent) billiard'lar, apple ve pot gövdeler, dublin ve zulu'lar, bulldog ile rhodesian'lar, uzun saplı canadian, liverpool ve lovat'lar, prince ve poker'lar; hiçbirine girmeyen tekil gövdeler için de ayrı bir öbek açılmıştır.

Dunhill'in kendi şekil numaraları 31'den başlar ve iki ya da üç hanelidir; kayıtlara göre 1 ile 30 arası, markanın ilk yıllarında dışarıya yaptırdığı pipolara ayrılmıştı. Sayıların yanında harfle kodlanmış gövdeler de vardır. Pot için R, apple için K, iri billiard'lar için LB ve LBS bunların bilinenleridir. 1928 kataloğunda "Quaint Shape" (alışılmadık şekil) başlığı altında toplanan panelli, çokgen saplı ve aynı biçimde yontulmuş ağızlıklı gövdeler bu harfli kodların büyük bölümünü oluşturur.

Numaranın okunması

Marka 1970'lerin ortasında numaralandırmayı elden geçirdi. Tarihlendirme kılavuzlarına göre 1976-77'de eski numaralar bırakıldı ve yerini üç, dört ya da beş haneli kodların bir arada göründüğü yeni bir düzen aldı; 1978'den sonraki damgalarda beş haneli biçim yerleşti. Bugün en çok karşılaşılan biçim dört hanelidir ve şöyle çözülür:

  • Birinci hane grup ölçüsünü verir; grup 1 en küçük, grup 6 en büyük gövdedir.

  • İkinci hane ağızlık tipini gösterir: 1 konik (tapered), 2 eyer (saddle).

  • Son iki hane şekil ailesini belirtir; listedeki karşılıklarıyla 01 apple, 03 billiard, 04 bulldog, 05 dublin, 09 canadian, 11 lovat.

Buna göre 4103 numarası, grup 4 ölçüsünde ve konik ağızlıklı bir billiard demektir. Beş haneli biçimde sona eklenen hanenin ne anlattığı kesin değildir; aynı ailedeki standart gövdeden sapmaları ayırt ettiği ileri sürülür.

ODA ve 800 serisi

Olağan grup ölçülerinin dışında kalan iri gövdeler için ayrı bir dizi kullanılmıştır. 1950'de başlatılan ODA damgalı pipolar, aralıklı olarak 801 ile 866 arasında numaralanır. Bu seri, markanın 1920'lerde müşterinin isteğine göre tek tek yonttuğu erken dönem Dunhill OD pipolarıyla karıştırılmamalıdır; ODA'lar siparişe göre değil, sabit kalıplarla üretilmiştir. Derlemenin ODA bölümü, markanın belgeleri üzerine çalışan John C. Loring'in notlarına dayanır. Loring'in bu şekiller için verdiği grup değerleri çoğunlukla 4, yer yer 5'tir; yani ODA damgası tek başına en büyük ölçüyü göstermez, hatta kimi grup 6 gövde tipik bir ODA'dan iridir. Ağızlık farkı da numaraya yansır: eyer ağızlıklı biçim, şekil numarasının başına 6 konarak damgalanmıştır. Konik ağızlıklı 806 apple'ın eyer ağızlıklı eşi olan 842'nin sonradan 6806, 835 billiard'ın eşi 843'ün ise 6835 damgası taşıdığı listede not edilmiştir.

Listeyi kullanırken

Şekil numarası tek başına tarih vermez; üretim yılı için damgaların birlikte okunması gerekir ve bunun yöntemi Dunhill patent damgaları ve tarihlendirme maddesinde ele alınır. Aynı numaranın farklı dönemlerde farklı gövdelere verildiği de olmuştur: 59 ve 60 listede hem düz hem bambu saplı billiard olarak geçer, 250, 251 ve 635 ise ikinci kez "Windscreen" adıyla görünür. Grup ölçüleri şekilden şekle tam oturmaz, aralarında örtüşme vardır; kayıtlara göre grup numarası damgalarda ilk kez 1951'de belirdiği için daha eski gövdelere yazılan değerler geriye dönük bir yaklaştırmadır. Derlemenin kendisinde de soru işaretiyle bırakılmış ölçüler ve karşılığı belirsiz numaralar bulunur. Liste bu nedenle kesin bir katalog gibi değil, başvuru dizini olarak kullanılır.

bottom of page