John C. Loring

John C. Loring (1944-2009), Dunhill (White Spot) pipolarının tarihlendirilmesi üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan Amerikalı bir pipo koleksiyoncusu ve araştırmacısıdır. Vefat ilanına göre Wisconsin'in Madison kentinde doğmuş, mesleğini hukuk alanında sürdürmüştür. Damga biçimlerini, dönem kataloglarını ve patent kayıtlarını yan yana koyup birbiriyle sınayan yaklaşımı, Dunhill tarihçiliğini anlatıdan belgeye taşıyan adımlardan sayılır.

Dunhill kitabı

Adını duyuran çalışma, ilk baskısı Haziran 1998'de yapılan "The Dunhill Briar Pipe - the patent years and after" oldu; yalnızca Dunhill piposuna ayrılmış ilk kitap sayılır. Başlıktaki "patent yılları", firmanın pipolarına patent numarası vurduğu 1955 öncesi dönemi işaret eder. Kitap salt bir tarihlendirme kılavuzu değildir: damgalardaki değişimi markanın 1905'ten itibaren geçirdiği gelişimle birlikte ele alır.

Kılavuzu benzerlerinden ayıran nokta, meseleye hangi uçtan girildiğidir. Daha önceki rehberler yıldan başlayıp o yılın damgasını tarif ederken Loring yönü tersine çevirdi; okur eldeki damgadan yıla ulaşıyordu. Bunun pratik bir gerekçesi vardı: koleksiyoncunun elinde damga bulunur, bilmediği şey yıldır. Tarih kodu hiç vurulmamış ya da okunamayacak kadar aşınmış pipolar için ayrıca patent numarası ve damga metni (nomenclature) tabloları hazırlandı; bu tablolar bir pipoyu birkaç yıllık aralığa oturtmaya yarar. Loring'in vardığı sonuca göre Dunhill tarih kodu uygulamasına 1921 içinde geçmiş, kodun pipolara düzenli biçimde vurulması ise ertesi yıl yaygınlaşmıştır; kodsuz erken parçaların tarihlendirilmesinde bu ayrım belirleyicidir. Kitapta Parker markalı pipoların, kutulu Dunhill tütünlerinin ve pipo aksesuarlarının tarihlendirilmesi için de ölçütler bulunur. Metinde tek bir fotoğraf yoktur; Loring bunu, elindeki bilgiyi bekletmeden yayma tercihiyle açıklamıştır.

Katalog derlemesi

İkinci büyük işi, araştırmacıların kaynak sıkıntısını gidermeye dönük bir derlemedir. Aralık 1999'da üç cilt olarak çıkan, 2002'de bir ek ciltle tamamlanan çalışma, 1910-1962 arasına ait otuz üç Dunhill kataloğunu eksiksiz biçimde bir araya getirir; yanına 1904-1940 arasında alınmış yirmi dokuz pipo patenti eklenmiştir. Taranan katalog sayfası yaklaşık 1.500'dür. Ciltler dönemlere ayrılır: 1910-1926, 1927-1935, 1936-1962 ve ek cilt. Ek ciltte firmanın 1917 tarihli ilk kapsamlı kataloğu, 1930'ların başında satıcılar için hazırlanmış bir biçim (shape) kataloğu, 1943 dolaylarına tarihlenen bir Amerikan kataloğu ve savaş sonrası ODA serisinin ilk göründüğü 1952-1953 Noel katalogları yer alır. Loring derlemenin amacını, bu kaynakların tek bir kişinin ya da firmanın elinde kalmasını önleyecek ortak bir arşiv kurmak diye tanımlamıştı.

Makaleleri ve koleksiyonu

Kitapların yanı sıra tek tek konulara ayrılmış çok sayıda kısa inceleme kaleme aldı: beyaz nokta güvencesinin ortaya çıkışı, savaş sonrası ODA/800 serisi, Shell bitişinin ilk örneklerini arayan bir deneme, 1925 öncesinin Dunhill piposu ve Dunhill tütün harmanlarının 1910-1990 katalogları üzerinden çıkarılmış dökümü bunlar arasındadır.

Koleksiyonunu 2009 yazında yaklaşık 160 Dunhill ve 80 kadar başka marka pipo olarak tarif etmişti. Dunhill tarafında 1910'lu ve 1920'li yıllarla 1930-1950 arasının büyük boy modelleri ağır basıyor, churchwarden ve oyma başlı örnekler ayrı bir ilgi görüyordu. Geri kalanında Barling, Charatan, Comoy's, GBD, Peterson, Castello ve Savinelli gibi markalar bulunuyordu. Japon tütün eşyaları koleksiyonun ayrı bir bölümüydü: kiseru pipoları, tabako-bon denen tütün tepsileri ve kiseru kılıfları.

Ardında bıraktığı

Ölümünün ardından kişisel sitesi kapandı, yazıları da internetten kayboldu. Metinlerin önemli bir bölümü, sağlığında verdiği izne dayanılarak Pipedia'da yeniden toplandı. Dunhill damgaları üzerine yürüyen tartışmalarda Loring'in tabloları hâlâ ilk başvurulan kaynaklar arasında sayılır.